सोमबारलाई भगवान् शिवको विशेष दिन मानिन्छ

हिन्दू धर्मशास्त्र अनुसार सोमबार भगवान् शिवको विशेष दिन हो । यो दिन शिवको व्रत बसी पूजाआजा गरिन्छ । सोमबारको व्रत सूर्य उदयसँगै सुरु हुन्छ अनि सूर्य अस्ताएपछि सकिन्छ । खाना बेलुकाको आरती सकिएपछि खाइन्छ । शुरुमा गणेशको पूजा गरेर त्यसपछि शिव र पार्वतीको पूजा तथा आराधना गरिन्छ ।
यो व्रत श्रावण, चैत, वैशाख, कात्तिक वा मङ्सिर महिनाको शुक्लपक्षको पहिलो सोमबारबाट प्रारम्भ गर्नुपर्दछ । यो व्रत पाँच वर्ष, चौध वर्ष अथवा सोह्र वर्षसम्म श्रद्धा र भक्तिका साथ विधिपूर्वक गर्नु पर्दछ । व्रत आरम्भ गर्दा बिहान सबेरै उठेर पानीमा कालो तिल मिसाई नुहाउनुपर्दछ, त्यसपछि ‘ॐ नमः शिवाय’ लगायत शिवका मन्त्र वा प्रार्थनाद्वारा शिव–पार्वतीको पूजा गर्नुपर्दछ ।
सेतो वस्त्र लगाएर सेतो फूल, सेतो चन्दन, पञ्चामृत, अक्षता, सुपारी, बेलपत्र आदिले पूजा गर्नुपर्दछ । पूजा गरिसकेपछि ब्राह्मणलाई दान, दक्षिणासहित भोजन गराइसकेपछि मात्रै आफूले भोजन गर्नुपर्दछ । सोमबारको व्रत भरिसक्य निर्जल, निराहार अथवा एक छाक अलिनो भोजन ग्रहण गरी सम्पादन गर्ने शास्त्रीय मान्यता छ । व्रतको समापन पनि माथि उल्लेखित महिनामा परे उत्तम मानिन्छ ।
सोमबारको व्रत लिनाले मानिसको इच्छा अनि आकङ्क्षा पूरा गर्ने विश्वास रहिआएको छ । त्यस्तै ज्ञान प्राप्ति हुन्छ । अविवाहित स्त्रीले असल पति पाउँ भनि सोमबार व्रत बस्ने चलन अझै पनि छ ।