ताइवानले चिनियाँ प्रविधि कम्पनीहरू हुवावे टेक्नोलोजी र सेमिकन्डक्टर म्यानुफ्याक्चरिङ्ग इन्टरनेसनल कर्पोरेशन (सीमीक) माथि कडा निर्यात प्रतिबन्ध लगाएको छ, जसले चीनको आफ्नै चिप निर्माण उद्योग विकास गर्ने प्रयासमा ठूलो धक्का पुर्याएको छ।
ताइवानको अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार प्रशासनले जुन १५ मा सार्वजनिक गरेको सूचनामा, स्ट्राटेजिक हाई-टेक कमोडिटिज इन्टिटी लिस्ट मा हुवावे र एसएमआईसीलाई समावेश गरिएको जनाएको छ। यस सूचीमा परेका संस्थाहरूमाथि ताइवानका कम्पनीहरूले कुनै पनि वस्तु पठाउनु अघि सरकारको पूर्वस्वीकृति आवश्यक हुनेछ।
जुन १० मा प्रकाशित उक्त सूचीमा हतियार प्रसार तथा राष्ट्रिय सुरक्षासँग सम्बन्धित गतिविधिमा संलग्न ६०१ वटा संस्था थपिएका छन्। तीमध्ये रसिया, ईरान, पाकिस्तान, म्यानमार, र मुख्य भूमि चीनका संस्था र कम्पनीहरू समावेश छन् — जसमा हुवावे र एसएमआईसी स्पष्ट रूपमा उल्लेख छन्।
“हतियार प्रसार नियन्त्रण तथा अन्य राष्ट्रिय सुरक्षा चिन्ताको समाधान गर्न यो कदम चालिएको हो,” प्रशासनले एक विज्ञप्तिमा उल्लेख गरेको छ।
यो निर्णयले ताइवानलाई अमेरिकासँग अझ नजिक बनाएको छ। अमेरिकाले सन् २०१९ मा हुवावे र सन् २०२० मा एसएमआईसीलाई आफ्नो एन्टिटी लिस्ट मा राखेको थियो, जसले यी कम्पनीहरूलाई अमेरिकी प्रविधि तथा आपूर्तिबाट झण्डै पूर्ण रूपमा अलग गरेको छ।
अमेरिकाले आफ्ना साझेदारहरू — विशेषतः ताइवान र दक्षिण कोरियालाई — उन्नत चिप, प्रविधि र उपकरणहरू चीनलाई नदिन आग्रह गर्दै आएको छ। ताइवानको टीएसएमसी कम्पनी, जसले एआई चिप्स निर्माण गर्छ र एनविडिया जस्ता कम्पनीहरूलाई आपूर्ति गर्छ, अहिले चीनका प्रतिस्पर्धी हुवावे र एसएमआईसीको लक्ष्यमा रहेको छ।
यसै वर्ष मार्चमा, अमेरिकाले थप ११ चिनियाँ कम्पनी र एक ताइवानी कम्पनीलाई कालोसूचीमा राखेको थियो, जसले चीनको सैन्य-औद्योगिक क्षेत्रसँग नजिक रहेका प्रयोगकर्ताहरूको लागि एआई र सुपरकम्प्युटिङ प्रविधिको विकास गरिरहेका थिए।
हुवावे र एसएमआईसी — क्रमशः शेनझेन र साङ्घाइमा मुख्यालय रहेको — चीनका प्रमुख चिप उत्पादक कम्पनीहरू हुन्। सन् २०२३ मा हुवावेले मेट ६० प्राे स्मार्टफोनका लागि ७-न्यानोमिटरको स्वदेशी चिप उत्पादन गर्दै ‘पश्चिमी प्रतिबन्ध असफल’ भएको सन्देश दिएको थियो। सो घटनाले बाइडेन प्रशासनलाई प्रतिबन्ध प्रभावकारी भए/नभएको समीक्षा गर्न बाध्य बनाएको थियो।
ब्लूमबर्गले सोही वर्ष एक रिपोर्टमा उल्लेख गरेअनुसार, हुवावेले गोप्य आपूर्ति श्रृंखला प्रयोग गरी आफ्नै चिप बनाएको थियो, जुन प्रक्रियामा विभिन्न फाउन्ड्रीहरूको सहयोग लिइएको थियो। यस घटनाले ताइवानका अधिकारीहरूलाई सतर्क बनाउँदै चार स्थानीय कम्पनीविरुद्ध छानबिन सुरु गराएको थियो, जसले चीनको दक्षिणी क्षेत्रमा चिप प्लान्ट निर्माणमा हुवावेलाई सहयोग गरेको आशंका गरिएको छ।
हालसम्म हुवावे वा एसएमआईसीले ताइवानको नयाँ निर्णयमा कुनै प्रतिक्रिया दिएका छैनन्।
अमेरिका–चीनबीच प्रविधि प्रतिस्पर्धामा अघिल्लो मोर्चाको रूपमा चिप उद्योग उभिएको अवस्थामा, ताइवानको यो कदमले भू-राजनीतिक र आर्थिक दृष्टिकोणले ठूलो असर पार्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
