काठमाडौँ । साउदी अरेबियाको रक्षा मन्त्रालयले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्ममा केही तस्बिरहरू पोस्ट गरेको छ । जसमा मुस्लिमहरूको सबैभन्दा पवित्र शहर मक्कामा रहेको मस्जिद अल-हरम (काबा) को निगरानी गर्ने जमिनबाट हावामा प्रहार गर्ने मिसाइल प्रतिरक्षा प्रणाली र सैन्य हेलिकप्टर देखाइएको छ । साउदी रक्षा मन्त्रालयले यी तस्बिरहरू साझा गर्दै लेखेको छ, ‘वायु रक्षा बलहरू, कहिल्यै नझिम्कने आँखा र तिनीहरूको उद्देश्य अल्लाहका पाहुनाहरूको रक्षा गर्नु हो ।’
साउदी रक्षा मन्त्रालयले साझा गरेको पोस्टहरूमा एउटाले मक्कामा जमिनबाट हावामा प्रहार गर्ने मिसाइल प्रणाली शहर वरिपरि तैनाथ गरिएको देखाउँछ, जबकि अल-हरम मस्जिदको अगाडि अवस्थित प्रसिद्ध भवन साउदी क्लक टावर पनि यसको पछाडि देखिन्छ ।
दोस्रो पोस्टमा, मस्जिद अल-हरम र यसको वरपरको क्षेत्रको निगरानी गर्ने सैन्य हेलिकप्टर देखिन्छ । यस वर्ष, हजको कर्तव्य पूरा गर्न यहाँ लगभग साढे बाह्र लाख मानिसहरू भेला भएका छन् । साउदी रक्षा मन्त्रालयले सेयर गरेका यी तस्बिरहरू सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भइरहेका छन् र सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरूले प्रश्न सोधिरहेका छन्, हजको समयमा साउदी सरकारले यो हवाई रक्षा प्रणाली किन स्थापना गर्नुपर्यो ?
साउदी अरबले यमनबाट हुथी लडाकुहरूको सम्भावित आक्रमणबाट बचाउन हजको अवसरमा मक्कामा यो प्रतिरक्षा प्रणाली स्थापना गरेको भन्ने विश्लेषण भइरहेको छ । साउदी अरबको नेतृत्वमा हुथीहरू विरुद्ध सैन्य कारबाही सुरु भएदेखि, हुथी लडाकुहरूले साउदी अरबका शहरहरूलाई धेरै पटक मिसाइलले लक्षित गरेको दाबी गरेका छन् ।
अर्कोतर्फ, साउदी अरबले विगतमा हुथीहरूलाई मक्कामा मिसाइलले आक्रमण गरेको आरोप लगाएको छ । यद्यपि, हुथीहरूले मुस्लिमहरूको सबैभन्दा पवित्र शहरमा आक्रमण गरेको आरोपलाई अस्वीकार गरेका छन् । साउदी अरबको मिडियाका अनुसार, साउदी अरबले हज यात्रीहरूको सुरक्षाको लागि मक्का वरिपरि जमिनबाट हावामा आक्रमण गर्ने अमेरिकी प्याट्रियट मिसाइल प्रणालीहरू तैनाथ गरेको छ ।
साउदी अरबको आधिकारिक समाचार एजेन्सी साउदी प्रेस एजेन्सीका अनुसार, गृह मन्त्रालयले यस हप्ता हजको अवसरमा तीर्थयात्रीहरूको सुरक्षा र राम्रो व्यवस्थाको बारेमा जानकारी दिन पत्रकार सम्मेलन गरेको थियो । यसमा वरिष्ठ सुरक्षा अधिकारीहरूले हजको समयमा सुरक्षा सुनिश्चित गर्न गरिएका उपायहरूको बारेमा बताएका थिए । यस पत्रकार सम्मेलनमा, साउदी अरबका सार्वजनिक सुरक्षा निर्देशक लेफ्टिनेन्ट जनरल मोहम्मद अल-बस्सामीले साउदी अरब हज यात्रीहरूको लागि सुरक्षित र व्यवस्थित वातावरण प्रदान गर्न कटिबद्ध छ र यसका लागि संयुक्त सुरक्षा प्रणाली तयार पारिएको बताएका थिए ।
यसमा सुरक्षा, शान्ति र व्यवस्था, भीड व्यवस्थापन, ट्राफिक र आपतकालीन अवस्थाहरूको लागि गरिएको व्यवस्था समावेश छ । उनीहरूको उद्देश्य मक्का र मदिनामा हजको समयमा तीर्थयात्रीहरूलाई उत्तम सम्भव सुविधा प्रदान गर्नु हो । उनले यस समयमा, हज यात्रीहरूको सुरक्षाको लागि ड्रोनबाट पनि निगरानी भइरहेको छ र कुनै पनि आपतकालीन अवस्थामा मद्दत प्रदान गरिएको छ, जबकि पाँच हजार क्यामेराको मद्दतले हज यात्रीहरूको निगरानी भइरहेको बताए ।
साउदी प्रेस एजेन्सीका अनुसार, साउदी वायु सेनाले हजको समयमा सुरक्षा र आपतकालीन परिस्थितिहरूको सामना गर्न व्यापक व्यवस्थामा पनि भाग लिइरहेको छ । राज्य समाचार एजेन्सीका अनुसार, साउदी वायु सेनाले जमिनमा रहेका अन्य सेनाहरूलाई रसद सहयोग प्रदान गरिरहेको छ, जसमा हवाई सीमाहरूको निगरानी र पवित्र स्थलहरूलाई सुरक्षित गर्न हवाई ट्राफिक व्यवस्थापन समावेश छ ।
गत वर्ष, हजको समयमा प्रणालीमा अवरोध, सुविधाको अभाव र अत्यधिक गर्मीका कारण धेरै हज यात्रीहरूले ज्यान गुमाएका रिपोर्टहरू आएका थिए ।
प्याट्रियट मिसाइल प्रणाली के हो ?
साउदी अरबको रक्षा मन्त्रालयले साझा गरेको तस्बिरहरूमा देखिने रक्षा मिसाइल प्रणाली प्याट्रियट एमआइएम १०४ हो । यो एक मिसाइल र विमान विरोधी रक्षा प्रणाली हो । यो अमेरिकी कम्पनीहरू रेथियन र लकहिड मार्टिनद्वारा विकसित गरिएको हो । एमआइएम प्याट्रियट १०४ एक लामो दूरीको मिसाइल प्रणाली हो जुन जहाज, क्रूज मिसाइल र ब्यालिस्टिक मिसाइलहरू सहित विभिन्न प्रकारका हवाई खतराहरूलाई रोक्न डिजाइन गरिएको हो ।
यो यसको आधुनिक राडारको लागि परिचित छ जसमा एकै साथ धेरै लक्ष्यहरू ट्र्याक गर्ने र नष्ट गर्ने क्षमता समावेश छ । यो मिसाइल प्रणाली धेरै छोटो समयमा सञ्चालनमा आउँछ र यसमा इलेक्ट्रोनिक जामिङ रोक्ने क्षमता पनि छ । यो रक्षा मिसाइल प्रणालीमा १५० किलोमिटर भन्दा बढीको दूरीमा पूर्ण निपुणताका साथ आफ्नो लक्ष्य पत्ता लगाउने र लक्षित गर्ने क्षमता छ । यो रक्षा प्रणाली पहिलो पटक अस्सीको दशकमा अमेरिकी सेनामा समावेश गरिएको थियो। त्यसबेलादेखि यसलाई निरन्तर सुधार गरिएको छ ।
विश्वका धेरै रक्षा पत्रिकाहरूले यस क्षेप्यास्त्र प्रणालीलाई शीर्ष दस आधुनिक रक्षा प्रणालीहरूमा समावेश गर्छन् । यस क्षेप्यास्त्र प्रणालीले १९९० को दशकको सुरुमा इराक-कुवेत युद्धमा राम्रो प्रदर्शन गरेर सैन्य विज्ञहरूको ध्यान आकर्षित गर्यो ।
यो क्षेप्यास्त्र प्रणाली बनाउने अमेरिकी कम्पनी रेथियनको वेबसाइटका अनुसार, यो एक क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा प्रणाली हो जसमा राडार, कमाण्ड र नियन्त्रण प्रविधि र धेरै प्रकारका इन्टरसेप्टरहरू समावेश छन् । यसमा रणनीतिक ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र, क्रूज क्षेप्यास्त्र, ड्रोन, उन्नत विमान र अन्य खतराहरू पत्ता लगाउने, पहिचान गर्ने र नष्ट गर्ने क्षमता छ ।
कम्पनीको वेबसाइटका अनुसार, जनवरी २०१५ देखि, प्याट्रियट मिसाइल रक्षा प्रणालीले विश्वभर लडाई अभियानहरूमा १५० भन्दा बढी ब्यालिस्टिक मिसाइलहरूलाई मध्य-हावामा नष्ट गरिसकेको छ। अमेरिका सहित विश्वका १९ देशहरूसँग यो रक्षा प्रणाली छ ।
