सुनसरी । धरान उपमहानगरपालिका–१४ विजयपुरडाँडाको शान्त परिवेशमा अवस्थित पिण्डेश्वर मन्दिर पछिल्लो समय धार्मिक पर्यटकको आकर्षक गन्तव्यका रूपमा उदाउँदै छ ।
‘अमृतपिण्ड पिण्डेश्वर महादेव’का रूपमा चिनिने यो मन्दिर धार्मिक विश्वास, पौराणिक इतिहास र प्राकृतिक सौन्दर्यको सम्मिश्रण हो । जहाँ दैनिक सयौँ श्रद्धालु दर्शनका लागि यहाँ पुग्ने गरेका छन् ।
काठमाडौँबाट परिवार र साथीसहित पुगेका कुमार श्रेष्ठले बर्सेनि यस मन्दिर आउने गरेको बताए । उनले भने, ‘पिण्डेश्वर मन्दिरमा आउनासाथ शान्ति महसुस हुनुका साथै मनोकामना पूरा भएको अनुभूति हुन्छ । यही विश्वास र आस्थाका कारण यहाँ बर्सेनि आउने गर्दछु । यो मन्दिरप्रति मेरो गहिरो श्रद्धा र आस्था छ ।’
यससँग जोडिएका ऐतिहासिक र पौराणिक कथाले मन्दिरको विशेषता बढाएको छ । जनविश्वास अनुसार समुद्र मन्थनका बेला उत्पन्न अमृतको पिण्ड यही स्थानमा खसेको थियो, जसले यस मन्दिरलाई विशेष धार्मिक महत्त्व प्रदान गरेको छ । यही आस्थाका कारण यहाँ प्रत्येक दिन देश विदेशबाट श्रद्धालुको घुइँचो लाग्ने गर्दछ ।
‘पहिलो पटक पिण्डेश्वर मन्दिर आएको हुँ, यहाँको वातावरणले मनलाई शान्त बनाएको छ’, मोरङको कानेपोखरीबाट दर्शन गर्न आएका रमेशकुमार साहले भने, ‘यहाँ आएर दर्शन गर्दा मानसिक शान्ति मिलेको जस्तै महसुस भएको छ । यहाँको इतिहास र आस्थाले यो स्थान साँच्चिकै विशेष रहेछ, भन्ने महसुस भयो ।’
यहाँ साउनमा मन्दिर क्षेत्रको वातावरण धार्मिक उत्सवमा परिणत हुन्छ । साउनभरि एक महिनासम्म लाग्ने बोलबम मेलाको भाकामा सजिएका भक्तजन सप्तकोशी नदीबाट जल बोकेर मन्दिरमा अर्पण गर्न आइपुग्छन् ।
साउने सोमबार, महाशिवरात्रि, तीज, माघे सङ्क्रान्ति, कात्तिक पूर्णिमालगायत पर्वमा पूजासहित भक्तजनको घुइँचो लाग्ने गरेको पिण्डेश्वर बाबाधाम समितिका अध्यक्ष विकास बनेपालीले बताए । उनका अनुसार पछिल्लो समय यहाँ शनिवार र मङ्गलबार पनि भक्तजनको घुइँचो लाग्ने गरेको छ ।
मन्दिरको बाह्य स्वरूप सामान्य देखिए पनि भित्र पस्दा यसको विशालता अनुभूति गर्न सकिन्छ । यहाँ भित्र १० वटाभन्दा बढी साना–ठूला मन्दिर रहेका छन् ।
शिवलिङ्गको ठिक अगाडि रहेको ढुङ्गाको बसाहा, ऐतिहासिक पोखरी र बीचमा रहेको सरस्वतीको मूर्तिले मन्दिरको धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्त्वलार्ई अझ बढाएको अध्यक्ष बनेपालीले उल्लेख गरे ।
यहाँ फूलमाला, प्रसाद, रुद्राक्षलगायत पूजाका सामग्री बिक्री गर्ने करिब ३० व्यापारी छन् । धरान–१४ की इन्दिरा खड्काले २२ वर्षदेखि मन्दिर पसिरमा फूलमाला बिक्री गर्दै आएकी हुन् ।
उनले भनिन्, ‘भक्तजनको आगमन बढेकाले व्यापार पनि बढेको छ । विशेष गरेर शनिवार र मङ्गलबार बढी घुइँचो लाग्छ ।’ उनीजस्तै यहाँका स्थानीय व्यवसायी वर्षौँदेखि मन्दिरमा आउने भक्तजनलाई सेवा दिँदै आएका छन् ।
पिण्डेश्वर बाबाधाम समितिकी सदस्य रञ्जिता कट्वालका अनुसार दैनिक एक हजारदेखि पन्ध्रसय भन्दा बढी श्रद्धालु मन्दिरमा आउने गरेका छन् ।
प्रत्येक छ वर्षमा अर्ध कुम्भ र १२ वर्षमा पूर्णमहाकुम्भ मेला आयोजना हुने भएकाले यस क्षेत्रको धार्मिक महत्त्व बढ्दै गएको उनको भनाइ छ ।
यहाँ नेपालका विभिन्न जिल्लाका साथै भारतको सिक्किम, दार्जिलिङलगायत ठाउँबाट भक्तजन आउने गरेका समितिका अध्यक्ष बनेपालीले जानकारी दिए । उनका अनुसार मन्दिर सबैका साझा देउता भएकाले यहाँ सबै जाति, धर्मावलम्बीका मानिस पूजा गर्न आउने गर्दछन् ।
भक्तजनलाई वासस्थानको उचित व्यवस्था हुन नसक्दा केही समस्या हुँदै आएको कट्वालले बताए ।
मन्दिरमा दर्शनार्थी बढिरहेकाले यसको व्यवस्थापनमा स्थानीय, प्रदेश र सङ्घीय सरकारले समन्वय गरी धार्मिक पर्यटन प्रवर्धन गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए ।
