हामीकहाँ बेहोस भएर ढलेको व्यक्तिलाई जुत्ता वा मोजा सुँघाइदिनुपर्छ भन्ने पुरानो मान्यता रहिआएको छ । के यसरी बेहोस भएर ढलेका व्यक्तिलाई गन्हाएको जुत्ता वा मोजा सुँघाउनु सही हो त ? विश्वव्यापि मान्यतालाई हेर्दा केही विकासोन्मुख देशमा जुत्ता सुँघाउने गरेको पाइए पनि विकसित देशमा यसरी ढलेका वा बेहोस मान्छेलाई जुत्ता वा मोजाको गन्ध सुँघाउने गरिँदैन ।
मान्छे बेहोस भएर ढल्ने विभिन्न कारण हुन्छन्, छारे रोग, ब्लड प्रेसरका कारण मस्तिष्कको कुनै भाग नचल्ने वा त्यहाँ रगत जमेका कारण पनि मान्छे ढल्न सक्छ । कहिलेकाहीँ ब्रेनमा अक्सिजन नपुगेर पनि मान्छे ढल्ने वा बेहोस हुन पुग्छन् । मान्छे सुगर लगायत समस्याका कारण पनि ढल्छन् । यसरी ढल्नेहरूलाई जुत्ता सुँघाउनु राम्रो होइन । अझ छारे रोगका कारण ढलेको मानिस केही बेरमा आफै होसमा आउँछन् ।
अकस्मात् कोही मानिस बेहोस ढल्यो भने उसलाई सर्वप्रथम थप चोटपटक लाग्नबाट जोगाउनुपर्छ । त्यसका लागि उसलाई सुरक्षित स्थानमा सार्नुपर्छ । ढलेको व्यक्तिलाई कोल्टे पारेर राख्नुपर्छ । ‘यस्तो बेला पानी वा अन्य झोलिलो खानेकुरा खुवाउने गर्नु हुँदैन । कपडालाई अलि खुकुलो पारिदिनुपर्छ ।’ यदि पाँच मिनेटभन्दा बढी समय बेहोस भएको वा अन्य कारणले बेहोस भएको व्यक्तिलाई सकेसम्म छिटो नजिकैको अस्पताल लैजानुपर्छ ।
