काठमाडौँ । रुसमा विद्रोहको प्रयास गरेका निजी सेना वाग्नरका प्रमुख येभगेनी प्रिगोजिन सम्पर्कविहिन बनेका छन् । बेलारुसका राष्ट्रपति अलेक्जेन्डर लुकाशेन्कोले प्रिगोजिन बेलारुसमा नभएको बताएका हुन् । उनले भने- प्रिगोजिन अब हाम्रो देशमा छैन । तिनीहरू सेन्ट पिटर्सबर्ग वा मस्को, रूसमा हुनसक्छन् । तर, उनको स्थानबारे कसैलाई जानकारी छैन ।’
बुधबार उडान ट्र्याकिङ डाटा अनुसार, प्रिगोजिन सम्बन्धित एक व्यापार जेट मस्को लागि सेन्ट पीटर्सबर्ग छोदेको थियो । यसपछि विमान बिहीबार दक्षिणी रुसका लागि प्रस्थान गरेको थियो । यद्यपि, प्रिगोजिन जहाजमा थिए कि थिएनन् भन्ने स्पष्ट हुन नसकेको मिडिया रिपोर्टमा जनाइएको छ ।
रुसी मिडियाले प्रिगोजिनविरुद्ध अनुसन्धान जारी रहेको दाबी गर्दै आएका छन् । बुधबार रुसको सरकारी टिभीले प्रिगोजिनविरुद्ध कारबाही भइरहेको दाबी गरेको थियो । वाग्नरको विद्रोहबारे रुसमा द्रुत अनुसन्धान भइरहेको बताउदै टिभीले प्रसारण गरेको एक भिडियोमा रूसी अधिकारीहरूले सेन्ट पिटर्सबर्गमा वाग्नरको मुख्यालय र प्रिगोजिनको घरमा खोजी गरिरहेको देखिएको थियो ।
भिडियोमा प्रिगोजिनको कार्यालयबाट डलरका बन्डलहरु बरामद गरेको समेत देखाइएको थियो । यसबाहेक प्रिगोजीनको घरबाट एक हेलिकप्टर, हतियारको भण्डार र धेरै विगहरू पनि बरामद गरिएको छ ।
यसैबीच बेलारुसका राष्ट्रपति लुकासेन्कोले छिट्टै पुटिनलाई भेट्ने र प्रिगोजिनबारे छलफल गर्ने बताएका छन् । उनले प्रिगोजिन पूर्ण रूपमा स्वतन्त्र रहेको र पुटिनले उनलाई मार्ने कुनै योजना नबनाएको दाबी गरिएको छ ।
तर विगतमा पुटिन विरोधीहरु लगातार गायब हुने र शंकास्पद रुपमा मृत फेला पर्ने गरेकाले प्रिगोजिनलाई पनि गायब गरिएको हुनसक्ने आशंका गरिएको छ ।
गत जुन २३ मा वाग्नर समूहले रूस विरुद्ध विद्रोहको घोषणा गरेको थियो । वाग्नरको सेना युक्रेनको शिविर छोडेर रुसी सीमामा प्रवेश गरेको थियो । उसले रोस्तोभ शहर र सैन्य मुख्यालय कब्जा गरेको थियो । प्रिगोजिनले त्यतिबेला आफुहरु मर्नदेखि नडराउने र न्यायको लागि लड्ने बताएका थिए । उनले वाग्नर लडाकुहरूले रुसी सेनाका धेरै हेलिकप्टरहरू खसालेको दाबी गरेका थिए ।
वाग्नरको विद्रोह पछि, रुसी राष्ट्रपति पुटिनले देशका जनतालाई सम्बोधन गर्दै वाग्नर र प्रिगोजिनलाई देशद्रोही भनेका थिए । पुटिनले भनेका थिए– ‘वाग्नरले हाम्रो पछाडि छुरा हानेका छन् । हामीलाई धोका दिइयो । विद्रोह गर्ने जोसुकैलाई कारबाही हुन्छ ।’
तर, विद्रोह शुरु गरेको २४ घण्टाभित्रै प्रिगोजिनले बेलारुसका राष्ट्रपतिसँग वार्ता गरेपछि मस्कोतर्फको आफ्नो यात्रा रोकेका थिए । बेलारुसका राष्ट्रपति लुकासेन्कोले पुटिन र प्रिगोजिनबीच भएको सम्झौतालाई मध्यस्थता गरेका थिए ।
सम्झौता अनुसार प्रिगोजिन बेलारुस जाने, बदलामा रुसले वाग्नर प्रमुखविरुद्ध कुनै कारबाही नगर्ने सहमति भएको थियो । यसपछि प्रिगोजिन २७ जुनमा बेलारुस पुगेका थिए । त्यसपछि विद्रोहमा संलग्न नरहेका वाग्नर लडाकुहरूलाई रूसी रक्षा मन्त्रालयसँग एउटा सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्न भनिएको थियो, जस अन्तर्गत उनीहरूले मन्त्रालयको आदेशमा काम गर्ने बाचा गराइएको थियो ।
रोयटर्सका अनुसार युक्रेनको बाखमुटमा रहेको निजी सेनाको तालिम शिविरमा मिसाइल आक्रमण भएपछि रुस र वाग्नरबीचको विवाद सुरु भएको थियो । यस आक्रमणमा धेरै वाग्नर लडाकुहरू मारिएका थिए र प्रिगोजिनले यसको लागि रुसी सेनाका अधिकारीहरुलाई दोष दिदै आएका छन् ।
