एक पटक स्वामी रामतीर्थ जापान गए । त्यहाँ उनको खुब सत्कार भयो । उनलाई एउटा स्कुलमा निमन्त्रणा गरियो । स्कुल घुम्न गएको वेलामा के सोचेर हो कुन्नी स्वामी रामातीर्थले एउटा सानो विद्यार्थीसँग सोधे— तिमी कुन धर्म मान्छौ ?
बौद्ध धर्म । विद्यार्थीले जवाफ दियो ।
स्वामीले फेरि प्रश्न गरे, महात्मा बुद्धको बारेमा तिम्रो के विचार छ ?
बुद्ध त भगवान् हुन् । यति भन्दै उसले मनमनै बुद्धको ध्यान गरेर आफ्नो देशको प्रथाअनुसार बुद्धलाई प्रणाम ग-यो ।
तब स्वामीले त्यो विद्यार्थीलाई सोधे, तिमीलाई कन्फ्युशियसको बारेमा के थाहा छ ?
विद्यार्थीले श्रद्धा भावले भन्यो— कन्फ्युसियस एक महान् सन्त थिए । उसले बुद्धलाई जसरी कन्फ्युसियसको पनि ध्यान गरेर उनलाई पनि प्राणम ग¥यो ।
स्वामीले मुस्कुराएर भने, अब मेरो अर्काे एउटा प्रश्न छ यसको जवाफ देऊ मान यदि कसैले तिम्रो देशमा आक्रमण गर्छ र त्यो आक्रमणकारीको सेनापति बुद्ध या कन्फ्युसियस हुन्छन् भने तिमी के गर्छाै ?
स्वामी रामातीर्थले यति भनिसकेपछि विद्यार्थीको अनुहार क्रोध र जोशको मिल्दोजुल्दो भावले तम्तमायो । उसले कडकेर बोल्यो, म आफ्नो तरबारले बुद्धको टाउको छिनाउनेछु र कन्फ्युसियसलाई लात हान्नेछु ।
स्वामी रामातीर्थ यो कुरा सुनेर अत्यन्त प्रसन्न भए । त्यो बालकलाई बोकेर उसको अनुहार चुम्दै भने, जुन देशको रक्षक तिमी जस्तो हुन्छ त्यो देशको कसैले केही बिगार गर्न सक्तैन ।
साभारः ‘प्रेरक प्रसङ्हरु’ पुस्तकबाट
