खाद्य उद्योगमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई), नयाँ प्रविधि र नयाँ प्रकारका खाद्य सामग्रीको प्रयोग बढ्दै गएको छ । यिनै प्रविधि र नयाँ उपायबारे जानकारी दिन स्पेनको बार्सिलोनामा खाद्य उद्योगसम्बन्धी ठूलो प्रदर्शनी आयोजना भइरहेको छ ।
अक्टोबर ६ देखि ८ सम्म आयोजना भइरहेको अलिमेन्टेरिया फुडटेक नामक प्रदर्शनीमा २२ देश तथा क्षेत्रका ३३० भन्दा बढी कम्पनी सहभागी छन् । सहभागी कम्पनीहरूले खाद्य तथा पेय पदार्थ उत्पादन, प्रशोधन र सुरक्षित राख्न प्रयोग हुने नयाँ उपकरण तथा प्रविधि प्रस्तुत गरिरहेका छन् ।
खाद्य उद्योगमा उत्पादन बढाउने, समय र खर्च घटाउने, खाद्य पदार्थको गुणस्तर कायम राख्ने तथा वातावरणमा पर्ने असर कम गर्ने चुनौती छन् । यी चुनौती समाधान गर्न नयाँ प्रविधिको प्रयोगलाई प्रदर्शनीमा विशेष महत्व दिइएको छ ।
प्रदर्शनीमा उत्पादनको क्रममा खाद्य पदार्थमा मिसिएका दूषित पदार्थ तथा उत्पादनमा भएका खराबी पत्ता लगाउन सक्ने कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणाली प्रस्तुत गरिएको छ । यस्ता प्रविधिले उत्पादनको गुणस्तर जाँच गर्न सहयोग गर्नुका साथै खराब उत्पादन बजारमा पुग्नबाट रोक्न मद्दत गर्न सक्छन् ।
त्यस्तै, खाद्य पदार्थलाई लामो समयसम्म सुरक्षित राख्न सकिने चिसो उच्च दबाबमा प्रशोधन गर्ने प्रविधि पनि प्रदर्शनमा राखिएको छ । यस प्रविधिले खाद्य पदार्थको आयु बढाउन र लामो समयसम्म सुरक्षित राख्न सहयोग गर्ने बताइएको छ ।
खाद्य उत्पादनका क्रममा हुने नोक्सानी कम गर्न र पानीको प्रयोग घटाउन सक्ने संवेदक तथा अन्य उपकरण पनि प्रदर्शनीका आकर्षण बनेका छन् । यस्ता प्रविधिले उत्पादनमा आवश्यक स्रोतको सही प्रयोग गर्न सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
यस वर्ष प्रदर्शनीमा नयाँ कम्पनीहरूलाई पनि विशेष स्थान दिइएको छ । करिब ३० वटा नयाँ कम्पनीले खाद्य उद्योगमा प्रयोग गर्न सकिने नयाँ प्रविधि र समाधान प्रस्तुत गरिरहेका छन् । उनीहरूले खाद्य उत्पादनदेखि प्याकेजिङसम्मका विभिन्न क्षेत्रमा नयाँ उपाय देखाइरहेका छन् ।
प्रदर्शनीसँगै विभिन्न छलफल र प्रस्तुति पनि भइरहेका छन । कार्यक्रममा कम्पनी, प्रविधि केन्द्र र विश्वविद्यालयका १४० भन्दा बढी स्वदेशी तथा विदेशी विज्ञ सहभागी छन् । उनीहरूले खाद्य उद्योगमा आगामी वर्षहरूमा देखिने परिवर्तन र नयाँ प्रविधिको प्रभावबारे आफ्ना धारणा राखिरहेका छन् ।
कार्यक्रममा खाद्य सुरक्षालाई पनि महत्वपूर्ण विषयका रूपमा उठाइएको छ । खाद्य पदार्थ सुरक्षित र गुणस्तरीय बनाउन नयाँ प्रविधिले कसरी सहयोग गर्न सक्छ भन्ने विषयमा विज्ञहरूले चर्चा गरिरहेका छन् ।
त्यस्तै, खाद्य पदार्थ प्याक गर्ने नयाँ सामग्रीको विकासमा पनि जोड दिइएको छ । वातावरणमा कम असर पर्ने र खाद्य पदार्थलाई सुरक्षित राख्न सक्ने प्याकेजिङ सामग्रीको खोजीलाई उद्योगको महत्वपूर्ण आवश्यकता मानिएको छ ।
स्वस्थ र वातावरणमैत्री वैकल्पिक खाद्य सामग्री पनि प्रदर्शनीको अर्को महत्वपूर्ण विषय हो । बदलिँदो उपभोक्ता रुचि र वातावरणीय चुनौतीलाई ध्यानमा राख्दै कम स्रोत प्रयोग गरेर उत्पादन गर्न सकिने स्वस्थ खाद्य सामग्रीको विकासमा विभिन्न कम्पनीले काम गरिरहेका छन् ।
आयोजकका अनुसार आगामी दिनमा कृत्रिम बुद्धिमत्ताको प्रयोग, खाद्य सुरक्षा, नयाँ प्याकेजिङ सामग्री तथा स्वस्थ र वातावरणमैत्री वैकल्पिक खाद्य सामग्रीले खाद्य उद्योगमा ठूलो प्रभाव पार्नेछन् ।
प्रदर्शनीले खाद्य उद्योगमा प्रविधिको प्रयोग केवल उत्पादन बढाउन मात्र नभई खाद्य पदार्थलाई सुरक्षित, गुणस्तरीय र वातावरणमैत्री बनाउन पनि महत्वपूर्ण हुने देखाएको छ ।
