काठमाडौं – आधुनिक र सहज जीवनयापनको अवधारणाले भान्सामा प्लास्टिकको प्रयोगमा उल्लेख्य वृद्धि गरेको छ। घरको फ्रिजमा प्लाष्टिकका भाँडो भरिएको हुन्छ । मानिसहरूले पानीको बोतलदेखि खानेकुरासम्मका सबै चीजहरू प्लास्टिकमा भण्डारण गर्छन्।
अर्कोतर्फ, यदि हामीले अनलाइन फूड अर्डरिङको कुरा गर्छौं भने, तातो खाना हरेक दिन ठूलो संख्यामा प्लास्टिकको कन्टेनरमा प्याक गरी डेलिभर गरिन्छ। यी प्लास्टिक कन्टेनरहरूको गुणस्तर यति खराब छ कि तिनीहरूले खानामा नराम्रो प्रभाव पार्छ र हामी यो खाना खुब खुसीसाथ खान्छौं।
वास्तवमा, प्लास्टिक प्रयोग गर्न सजिलो छ। यी कन्टेनरहरू रूप मा डिजाइनर छन् र तिनीहरूलाई छिट्टै फुट्ने कुनै डर छैन। त्यसैले मानिसहरूले तिनीहरूलाई धेरै प्रयोग गर्छन्।
तर, यो प्लास्टिक बिस्तारै विष बनेर हाम्रो रगतमा घुलिरहेको छ । आँखामा नदेखिने यसका कणले मिर्गौला र कलेजोलाई नोक्सान पुर्याउदै क्यान्सर निम्त्याउने गरेको छ । यदि तपाईंले ध्यान दिनुभयो भने, प्लास्टिक मानव र सम्पूर्ण पृथ्वीको लागि खतरनाक साबित भइरहेको छ।
प्लास्टिकले हाम्रो शरीरलाई कसरी हानि गर्छ ?
प्लाष्टिक उत्पादन गर्दा निस्कने विषालु ग्यासले वातावरण प्रदूषित गर्छ ।
ह्वेल, डल्फिन, कछुवा र पेंगुइन लगायतका लाखौं जनावरहरू प्लास्टिकको सेवनबाट वर्षेनी मर्छन् ।
सयौं वर्षसम्म नगाएको प्लास्टिकका कारण पानी, जमिन र जमिनको पानीसमेत प्रदूषित हुन्छ ।
प्लास्टिकमा भण्डारण गरिएको खानामा हानिकारक तत्व र रसायन मिसिन्छ। जसले क्यान्सर जस्ता रोग निम्त्याउँछ ।
जमिनमुनि प्लाष्टिक भण्डारण ढल निकास प्रणालीको लागि खतरा बनेको छ।
गर्भावस्था र गर्भावस्थामा बच्चामा विकारहरू हुने खतरा हुन्छ।
महिलाको प्रजनन स्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर परेको छ ।
पुरुषहरूमा शुक्रकीटको गुणस्तर कमजोर हुन्छ र प्रोस्टेट क्यान्सरको जोखिम हुन्छ।
यसले रक्तचाप, टाइप-२ मधुमेह, हृदयाघातको जोखिम बढाउँछ।
भान्सामा प्लाष्टिक प्रयोग गर्दा होसियार हुनुहोस्
भिजेको वा तातो खानेकुरालाई प्लास्टिकको भाँडोमा नराख्नुहोस्।
माइक्रोवेभमा प्लास्टिक कन्टेनरहरू राख्नबाट बच्नुहोस्।
खाना प्याकिङ कन्टेनर बारम्बार प्रयोग नगर्नुहोस्।
प्लास्टिक बक्सहरू किन्दा, यसको चिन्हमा ध्यान दिनुहोस्।
बालबालिकाको टिफिन र खाना भण्डारण गर्ने कन्टेनरहरू स्टिल वा गिलासको फ्रिजमा राख्ने प्रयास गर्नुहोस्।
कन्टेनरको सरसफाईमा ध्यान दिनुहोस्, ताकि कीटाणु र ब्याक्टेरिया जम्मा नहोस्।
यस्तो अवस्थामा यदि तपाईको भान्सामा प्लाष्टिकका कन्टेनर छन् भने त्यसलाई महिनामा कम्तीमा दुई पटक सफा गर्नुपर्छ । ताकि डिब्बाहरूमा बढेको ब्याक्टेरिया र गन्ध हटाउन सकिन्छ।
आउनुहोस्, प्लास्टिकका भाँडाहरू सफा गर्ने केही सजिलो उपायहरू
कास्टिक सोडा : १ बाल्टिन तातो पानीमा ३ चम्चा कास्टिक सोडा मिलाउनुहोस्। अब त्यसमा प्लाष्टिकका भाँडो राख्नुहोस्। आधा घण्टा पछि सफा पानीले सबै चीज धुनुहोस्।
कागतीको रस र भिनेगर : एक बाल्टिन मनतातो पानीमा २ कागतीको रस र ३ चम्चा सेतो भिनेगर मिलाउनुहोस्। बक्सहरूलाई यसमा भिजाएर आधा घण्टापछि सफा पानीले धुनुहोस्।
तरल क्लोरीन ब्लीच : यसलाई पानी संग मिलाउनुहोस्। समाधानमा कार्टन भिजाउनुहोस्। केहि समय पछि, यसलाई बाहिर निकालेर सफा पानीले धुनुहोस्।
डिटर्जेन्ट पाउडर वा सर्फ : तातो पानीमा डिटर्जेन्ट पाउडर मिसाएर समाधान तयार गर्नुहोस्। प्लास्टिकको बक्सलाई यस घोलमा डुबाएर सफा पानीले सफा गर्नुहोस्।
हरेक वर्ष विश्वभर करिब ४६ करोड टन प्लास्टिक उत्पादन हुन्छ । यसमध्ये करिब ३५ करोड ३० लाख टन प्लाष्टिक केही दिनमै फोहोरमा परिणत हुन्छ । भारतमा मात्रै वार्षिक ३५ लाख टन प्लास्टिक फोहोर उत्पादन हुने गरेको छ । यसको ३० प्रतिशत मात्रै रिसाइकल गर्न सकिन्छ । यस्तो अवस्थामा वातावरणलाई प्लास्टिकमुक्त बनाउन र आफ्नो स्वास्थ्यलाई स्वस्थ राख्न यसबाट टाढै रहनुपर्छ ।
