काठमाडौं। खानपानले मानिसको स्वास्थ्यमा गहिरो प्रभाव पार्ने कुरामा कुनै विवाद छैन। विगत केही वर्षदेखि सामाजिक सञ्जालदेखि स्वास्थ्यसम्बन्धी पोर्टलसम्ममा एक प्रश्न बारम्बार उठिरहेको छ । “खालिपेटमा मासु खानु कति उचित हो?” मासु प्रोटिन, आइरन, भिटामिन बी-१२ जस्ता पोषक तत्त्वको स्रोत हो, तर यसलाई खाली पेटमा सेवन गर्दा स्वास्थ्यमा पर्ने असरहरूबारे विभिन्न मत छन्।
यस रिपोर्टमा हामीले चिकित्सा विशेषज्ञ, पोषणविद्, तथा आयुर्वेदका जानकारहरूसँगको अन्तर्वार्ताका आधारमा खालिपेटमा मासु खानुका फाइदा र बेफाइदाहरूबारे चर्चा गरेका छौं।
खालिपेटमा मासु सेवनको अर्थ
‘खालिपेटमा खानु’ भन्नाले बिहान उठ्नेबित्तिकै, पानी पनि नपिएर, सिधै खाना खानु भन्ने बुझिन्छ। खासगरी बिहानको समयमा पाचन प्रणाली लामो समयपछि पुनः सक्रिय हुँदै गरेको अवस्थामा के खाने भन्ने निर्णय महत्वपूर्ण हुन्छ। यसबेला शरीरको पाचन तन्त्रको संवेदनशीलता बढी हुन्छ।
खालिपेटमा मासु खानुका सम्भावित बेफाइदाहरू
१. पाचनमा समस्या
“बिहान खाली पेटमा भारी खाना, विशेषगरी रेड मिट (गाई, राँगा, भैंसीको मासु) खाँदा पाचनमा अप्ठ्यारो हुन सक्छ। यसले एसिडिटी, अपच, ग्यास र डकारको समस्या निम्त्याउन सक्छ।”
२. एसिड रिफ्लक्स
मासुमा प्रोटिन र बोसोको मात्रा बढी हुने भएकाले यसलाई पचाउन बढी समय लाग्छ। खाली पेटमा मासु खाँदा पेटले अधिक एसिड उत्पादन गर्छ, जसले एसिड रिफ्लक्सको समस्या निम्त्याउन सक्छ।
३. पित्त स्राव असन्तुलन
पित्तको स्राव सामान्यतया बोसोयुक्त खानेकुरा पचाउन उत्प्रेरित हुन्छ। बिहान खालिपेटमा मासु खानु पित्तको असन्तुलन निम्त्याउन सक्छ।
४. कब्जियत र ग्यासको समस्या
खासगरी फाइबर कम हुने मासुजन्य खाना खालिपेटमा सेवन गर्दा कब्जियत र ग्यासको समस्या देखिने सम्भावना रहन्छ। यदि मासु खाँदा पर्याप्त मात्रामा पानी र सलाद जस्ता फाइबरयुक्त वस्तु खाइएन भने यो समस्या झन चर्किन सक्छ।
खालिपेटमा मासु खानुका केही सकारात्मक पक्षहरू
१. प्रोटिनको तीव्र अवशोषण
यदि शरीर स्वस्थ छ र पाचन प्रणाली ठीकसँग काम गरिरहेको छ भने बिहानको समय प्रोटिन अवशोषणका लागि उपयुक्त हुन सक्छ। मासुबाट प्राप्त प्रोटिन शरीरले प्रभावकारी रूपमा उपयोग गर्न सक्छ।”
२. मांसपेशी निर्माणमा सहयोग
व्यायाम गर्नेहरू (खासगरी बॉडीबिल्डर वा एथ्लिट) को हकमा खालिपेटमा मासु सेवनको असर फरक हुन सक्छ। ती व्यक्तिहरू प्रायः उच्च प्रोटिन आवश्यकतामा हुन्छन्। उनीहरूले व्यायामअघि हल्का मात्रामा मासु सेवन गरेमा मांसपेशीका लागि उपयोगी हुन सक्छ।
विशेषज्ञहरूको सुझाव
बिहानको समय हल्का भोजनका लागि उपयुक्त हुन्छ। चिउरा, फलफूल, अण्डा, सुप, वा दलिया राम्रो विकल्प मानिन्छ।
मासु सेवन गर्नैपर्ने भए, खाली पेट नभई हल्का नास्तापछि सेवन गर्नु उचित हुन्छ।
सफ्ट प्रोटिन स्रोतहरू (जस्तै कुखुराको मासु वा माछा) सेवन गर्नु रेड मिटको तुलनामा कम गाह्रो हुन सक्छ।
बिहानको भोजनमा मासु मिसाउनु छ भने सुप वा स्ट्यु शैलीको हल्का र पकाइएको रूपमा लिनु स्वास्थ्यकर हुन्छ।
