काठमाडौँ । नासाले जुलाई २०२३ लाई सन् १८८० पछिकै सर्वाधिक गर्मी महिना भएको बताएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार अन्य जुलाई महिनाको भन्दा यो जुलाई महिना ०।२४ डिग्री सेल्सियम बढी गर्मी हो।
नासाका अनुसार १८८० पछि उच्च गर्मी हुने पछिल्ला पाँच वर्षका जुलाई महिना रहे। युरोपियन युनियन क्लाइमेट अब्जर्भेटरीले पनि यो वर्षको जुलाईलाई इतिहासकै गर्मी महिना भएको बताएको छ।
नासाद्वारा १४ अगस्टमा जारी एक विज्ञप्तिमा अमेरिकामा जलवायु परिवर्तनको प्रभाव स्पष्ट रुपमा देखिएको र त्यसलाई तत्काल रोक्न एक्सन लिन जरुरी रहेको बताएको छ।
नासाको भनाइअनुसार जुलाईमा दक्षिण अमेरिका, उत्तर अफ्रिका, उत्तर अमेरिका र अन्टार्कटिकको औसत तापक्रम ४ डिग्री सेल्सियसभन्दा बढी रह्यो। सन् १९५१–१९८० बीचका जुलाई महिनामा औसत तापक्रम १.१८ डिग्री सेल्सियस बढी थियो।
वैज्ञानिकले तापक्रम बढ्नुको कारण अलनिनो र एटमसफियरमा कार्बनडाइअक्साइड बढ्नु रहेको बताएका छन्। फोसिल फ्युल्स जल्दा वार्षिक ४० अर्ब टन कार्बनडाइअक्साइड उत्पन्न हुन्छ। यो वर्षको जुन महिना पनि अहिलेसम्मकै सर्वाधिक गर्मी रहेको वैज्ञानिकको भनाइ छ।
अलनिनो के हो रु
अलनिनो एउटा वेदर ट्रेन्ड हो, जुन वर्षमा एकबार हुन्छ। यसमा पूर्वी प्रशान्त महासागरको पानी तातो हुन्छ। विश्व मौसम संगठनका अनुसार यो क्षेत्रमा फेब्रुअरीमा औसत तापक्रम ०।४४ डिग्रीबाट बढेर जुनको मध्यमसम्म ०।४४ डिग्रीबाट ०।९ डिग्री पुगेको थियो।
ब्रिटानिकाका अनुसार अलनिनोले पहिलो रेकर्ड सन् १५२५ मा राखेको थियो। त्यसपछि सन् १६०० आसपास पेरुका माझीले समुद्री तटमा असामान्य रुपले पानी तातेको महसुस गरेपछि। पछि अनुसन्धान गर्दा थाहा भयो यो सब अलनिनोको कारणले भएको थियो।
यस्तै, पछिल्ला ६५ वर्षमा प्रशान्त महासागरमा १४ पटक अलनिनो सक्रिय भएको छ।
अमेरिकामा गर्मीको चपेटमा ११ करोड मानिस
अमेरिकामा लगातार बढिरहेको गर्मीले दिक्क बनाएको छ। बिबिसीको एक रिपोर्टअनुसार अमेरिकामा आगामी हप्ता तापक्रम उच्चस्तरमा पुग्ने आकलन गरिएको छ। यसको चपेटामा ११ करोड ३० लाख मानिस छन्।
यसैगरी युरोपमा इटाली, स्पेन, फ्रान्स, जर्मनी र पोल्यान्डमा गर्मीबारे उच्च सतर्कता अपनाउन भनिएको छ। अहिले त्यहाँको तापक्रम ४५ डिग्री पुगेको छ।
