बर्डफ्लुबाट प्रभावित किसानलाई एक साताभित्र करिब ५२ करोड रुपैयाँ राहत उपलब्ध गराइने भएको छ। पशुसेवा विभागले रोग नियन्त्रणका क्रममा नष्ट गरिएका पन्छी, अण्डा तथा दानाको क्षतिपूर्तिस्वरूप ११ जिल्लाका किसानलाई उक्त रकम वितरण गर्ने तयारी गरेको हो।
विभागका प्रवक्ता मुकुल उपाध्यायका अनुसार बर्डफ्लु नियन्त्रणका क्रममा नष्ट गरिएका पन्छी, पन्छीजन्य पदार्थ तथा उत्पादन सामग्रीको मूल्याङ्कनका आधारमा प्रमाणित क्षतिको ७५ प्रतिशत रकम राहतस्वरूप सम्बन्धित किसानको बैंक खातामा एक साताभित्र जम्मा गरिनेछ।
उनका अनुसार असार मसान्तसम्म क्षतिपूर्ति प्राप्त गर्न नसकेका किसानलाई नयाँ आर्थिक वर्षमा पनि रकम उपलब्ध गराइने व्यवस्था गरिएको छ।
बर्डफ्लु नियन्त्रण नियमावलीअनुसार क्षति प्रमाणित भएका किसानले आवश्यक कागजातसहित जिल्ला पशुसेवा कार्यालयमा निवेदन दिनुपर्ने विभागले जनाएको छ।
विभागका अनुसार काठमाडौं, ललितपुर, भक्तपुर, काभ्रेपलाञ्चोक, झापा, मोरङ, सुनसरी, महोत्तरी, बारा, चितवन र नवलपरासी बर्डफ्लुबाट सबैभन्दा बढी प्रभावित भएका छन्। हालसम्म करिब सात लाख पन्छी, ११ लाख अण्डा र तीन लाख किलो दाना नष्ट गरिएको छ भने यसबाट करिब ७० करोड रुपैयाँ बराबरको आर्थिक क्षति भएको अनुमान गरिएको छ।
यता, प्रतिकूल मौसमका कारण यस वर्ष देशभर धान रोपाइँ गत वर्षको तुलनामा १२.६२ प्रतिशतले घटेको कृषि विभागले जनाएको छ।
विभागका महानिर्देशक प्रकाशकुमार सञ्जेलका अनुसार गत वर्ष यही अवधिमा ४५ प्रतिशत क्षेत्रमा रोपाइँ सम्पन्न भएको थियो भने यस वर्ष सोमबारसम्म ३२.३८ प्रतिशत अर्थात् चार लाख ४३ हजार ५९५ हेक्टर क्षेत्रफलमा मात्रै रोपाइँ भएको छ। देशभर कुल १३ लाख ७० हजार ६२ हेक्टर क्षेत्रमा धान खेती हुने गरेको छ।
प्रदेशगत रूपमा सुदूरपश्चिममा सबैभन्दा बढी ५७.९ प्रतिशत रोपाइँ भएको छ। त्यसपछि गण्डकीमा ४१ प्रतिशत, कर्णालीमा ४०.५ प्रतिशत, लुम्बिनीमा ३७.३ प्रतिशत, बागमतीमा ३३.२ प्रतिशत, कोशीमा ३१.५ प्रतिशत र मधेस प्रदेशमा सबैभन्दा कम १५.६ प्रतिशत रोपाइँ भएको विभागले जनाएको छ।
महानिर्देशक सञ्जेलले जलवायु परिवर्तनका कारण मनसुन समयमै सक्रिय हुन नसक्दा रोपाइँ प्रभावित भएको बताउनुभयो। यद्यपि पछिल्ला दिनमा देशका अधिकांश क्षेत्रमा वर्षा सुरु भएकाले रोपाइँको गति बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।
धान उत्पादनको मुख्य आधार मानिने मधेस प्रदेशमा रोपाइँको प्रगति निकै सुस्त रहेकाले यस वर्ष धान उत्पादनमा असर पर्न सक्ने आकलन गरिएको छ। नेपालको कुल धान उत्पादनमा तराई क्षेत्रको योगदान करिब ७० प्रतिशत र पहाडी क्षेत्रको योगदान करिब ३० प्रतिशत रहने गरेको छ।
