काठमाडौँ – गर्मी मौसममा एयर कन्डिसनर (एसी) धेरै प्रयोग गरिन्छ। एसी चलाउँदा केही मिनेटमै कोठा चिसो हुन्छ र मानिसहरू रातभरि शान्त निद्रा पाउँछन्। एसी चलाउँदा गर्मीको अनुभूति हुँदैन र कहिलेकाहीँ कम्बलले आफूलाई छोप्नुपर्छ।
धेरै मानिसहरू दिनभर एसी चलाउँछन् भने केही मानिसहरू सुत्दा मात्र एसी प्रयोग गर्छन्। एसी चलाउँदा स्वास्थ्यमा मात्र असर पर्दैन, यसले बिजुलीको खपत पनि बढाउँछ। यदि तपाईंलाई दिनमा कति घण्टा एसी चलाउनु पर्छ भनेर सोधियो भने, सायद तपाईं भन्न सक्नुहुन्न। आउनुहोस् यस प्रश्नको उत्तर जानौं।
स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार, दिनमा ६ देखि ८ घण्टा एसी चलाउनु सामान्य र सुरक्षित मानिन्छ। यसले बिजुली बचत मात्र गर्दैन, स्वास्थ्यमा पनि नराम्रो असर पार्दैन। यदि तपाईं १०-१२ घण्टा वा सोभन्दा बढी समयसम्म एसीमा बस्नुभयो भने, यसले शरीरलाई धेरै प्रकारका क्षति पुर्याउन सक्छ।
लगातार चिसो हावामा बस्दा शरीरको तापक्रम नियन्त्रण बिग्रन सक्छ, जसले थकान, टाउको दुखाइ, सुख्खापन र एलर्जी जस्ता समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ। साथै, छाला र आँखा सुख्खा हुँदा समस्या हुन सक्छ। लामो समयसम्म एसी चलाउँदा, यसले कोठाको ओसिलोपन सोस्छ, जसले गर्दा हावा धेरै सुख्खा हुन्छ। यसले नाक र घाँटीमा जलन, खोकी वा सास फेर्न गाह्रो हुन सक्छ।
पहिले नै दम, साइनस वा एलर्जीबाट पीडित व्यक्तिहरूले एसी कम प्रयोग गर्नुपर्छ। एसीको चिसो र सुख्खा हावाले छालाको ओसिलोपन सोस्छ, जसले गर्दा छाला सुख्खा र निर्जीव हुन्छ। एसीमा लगातार बस्दा छालामा जलन, चिलाउने र चाउरी पर्न सक्छ। यसलाई रोक्नको लागि, ह्युमिडिफायर वा छाला हेरचाहको प्रयोग आवश्यक छ।
लामो समयसम्म एसी चलाउँदा बिजुलीको खपत धेरै बढ्छ, जसले गर्दा बिल पनि बढ्छ। यसले तपाईंको खल्तीमा मात्र असर गर्दैन, तर वातावरणलाई पनि असर गर्छ, किनभने कार्बन उत्सर्जनले बढी बिजुली उत्पादन बढाउँछ। त्यसैले, ऊर्जा बचत र वातावरणको लागि एसी सीमित समयको लागि चलाउनु पर्छ।
अब प्रश्न यो छ कि कुन समयमा एसी प्रयोग गर्नुपर्छ? विज्ञहरूका अनुसार, एसी प्रयोग गर्दा विवेक आवश्यक छ। दिनको सबैभन्दा तातो भागमा ६-८ घण्टा एसी चलाउनु पर्याप्त छ। राति, टाइमरमा एसी चलाउनुहोस् वा केही घण्टा पछि यसलाई बन्द गर्नुहोस्। कोठालाई राम्ररी सिल गर्नुहोस् ताकि चिसो हावा बाहिर ननिस्कियोस् र बिजुली खपत कम होस्। यसले आराम प्रदान गर्नेछ र क्षतिबाट पनि बच्नेछ।
