लमजुङ–नेकपा ९माओवादी केन्द्र०का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले नेपाली कांग्रेसका तत्कालीन सभापति गिरिजाप्रसाद कोइराला र आफू मिलेर शान्ति सम्झौता नगरेको भए अझै धेरै मानिसको ज्यान जान सक्ने स्मरण गराएका छन् ।
लमजुङको राइनासमा सोमबार आयोजित सत्ता गठबन्धनको चुनावी सभालाई सम्बोधनका क्रममा उनले भने, ‘नेपालको आधुनिक इतिहासमा १२ बुँदे समझदारी र विस्तृत शान्ति सम्झौता एक नयाँ अध्याय हो । हामीलाई भनिन्छ झण्डै १७ हजारको ज्यान गयो, ठूलो पीडा भयो । त्यो पीडाबाट निस्किन हामीले सम्झौता गरेका हौँ ।’
अध्यक्ष प्रचण्डले त्यसबेला कांग्रेस र माओवादी आमनेसामने भएर युद्ध गरेको उल्लेख गर्दै भिडन्त गरेकै पक्षबीच शान्ति सम्झौता गरेको पनि बताए । ‘यदि शान्ति सम्झौता नगरेको भए ५० हजार होइन लाखौं पनि मर्थे’, उनले भने, ‘त्यसबेला नेपाल असफल राष्ट्र हुन्थ्यो । नेपालमा विदेशी सेना आउन सक्थ्यो । गिरिजाप्रसाद र मैले हस्ताक्षर गरेपछि नेपाल असफल राष्ट्र हुनबाट जोगियो । नेपाल विदेशी सेना आएर अफगानिस्तान हुनबाट जोगियो ।’
प्रचण्डले गिरिजाप्रसाद परिवर्तन र गणतन्त्रका नायक भएको पनि बताए । ‘मलाई पनि अहिले पार्टीका साथीहरूले सर्वमान्य र नायकका रूपमा लिन्छन्’, उनले दाबी गर्दै भने भने, ‘कांग्रेस र माओवादीका हजारौँ कार्यकर्ताको साहदत नभएको भए यो सम्झौता हुने थिएन ।’
उनले गिरिजाप्रसादलाई शान्ति नायकको उपमा दिइरहँदा आफूलाई क्रान्ति नायकका रूपमा प्रस्तुत गरे । ‘शान्ति सम्झौता भएदेखि नै हामीले एकअर्काका चुनाव चिह्नमा भोट हालिसकेका थियौँ’, उनले भने, ‘परिवर्तन ल्याउँदा थुप्रै कांग्रेस कार्यकर्ता मरेका छन्, माओवादीका पनि मरेका छन् । क्रान्ति नायक र शान्ति नायक मिलेर यो सम्भव भएको हो ।’
प्रचण्डले एमाले गुट भनेको झुटो कुरा गर्ने, ढाँट्ने र छलछाम गर्नेहरूको समूह भएको टिप्पणी गरे । ‘म त कालको मुखमा पुगेर आएको हो । म त्यहाँ पसेको दिनदेखि नै धोका दिए । केपी ओली त यो संविधान समाप्त पार्न लागेका रहेछन् ।’
प्रचण्डले गणतन्त्रका लागि आन्दोलन हुँदै गर्दा ओलीले गणतन्त्र आउँदैन, समावेशी समानुपातिक आउन सक्दैन भनेको पनि दाबी गरे ।
