टेन्सन, डिप्रेसन, एन्जाइटी, माइग्रेन आदि समस्या बढ्दै जानुको प्रमुख कारण भनेको बेरोजगारी, अभाव, गरीबी, देखासिकी र आधुनिक प्रविधिको बढी प्रयोग आदि पर्छन् । यसबाट खासगरी अविकसित र गरीब मुलुकहरू बढी ग्रसित छन् । विज्ञान र प्रविधिले जुन मात्रामा आवश्यकता बढाइदिएको छ, त्यसको अनुपातमा आपूर्ति हुन नसक्दा समस्या बढ्दै गएका छन् ।
वैदेशिक रोजगारमा गएकाहरूमध्ये कतिपयको फर्केर आउँदा घर, परिवार र पैसा सबै स्वाहा भइसकेका हुन्छन् । विकसित मुलुककै कुरा गर्ने हो भने पनि बढी खटाइ र थकानका कारण यसबाट ग्रसित हुनेहरूको संख्या बढ्दै गएको पाइन्छ ।
यो यस्तो समस्या हो, जसका लागि लामो समयसम्म औषधि खार्नुपर्ने हुन्छ । औषधी खाँदा पनि निको हुन्छ नै भन्ने ग्यारेन्टी छैन । निको नै भए पनि औषधि खान छाड्नासाथ पुनः बल्झिने गरेको पाइन्छ । अर्काेतर्फ लामो समयसम्म औषधि खाँदा ‘साइड इफेक्ट’ देखिने जोखिम त्यति नै बढी छ ।
केही वर्षयता यस निम्ति शारीरिक अभ्यासहरू समेत विकास भएका छन् । यसको नियमित प्रयोगबाट निको हुने गरेको उदाहरण प्रशस्तै भेटिन्छन् । पैसा पनि नलाग्ने, कतै जान पनि नपर्ने, घरमै बसेर अनुकूल समयमा गर्न सकिने र ‘साइड इफेक्ट’ पनि नगर्ने शारीरिक अभ्यासको विशेषता हो ।
यस्ता अभ्यासमध्ये जेपीएमआर अर्थात् ज्याकपसन्स प्रोग्रेशिव मशल रिल्याक्सेसन्स पनि एउटा हो, जसलाई निकै हदसम्म प्रभावकारी मानिएको छ । यसमा पहिले मसललाई प्रोग्रेसिव गर्ने र पछि रिल्याक्सेसन गर्ने गर्नुपर्छ ।
