कम्मर दुखाइ दुई किसिमको हुन्छ । एक, कम्मरको हाड दुख्ने र दोस्रो, छाला सहित मासु दुख्ने । हड्डी दुखेकामा कम्मरमा दबाब पर्नेगरी उत्तानो सुतेर कम्मर उठाउने र घोप्टो सुतेर दायाँ हात र बायाँ गोडा, बायाँ गोडा र दायाँ हात पालैपालो माथि उठाएर हल्का व्यायाम गर्नुपर्दछ । तर बढी दुखेको बेला व्यायाम नगरेर आराम गर्नुपर्दछ । मासु दुखेमा निम्नबमोजिम औषधी गर्नुपर्दछ ।
– यदि कहीँ पनि हड्डी वा नसा दुख्ने सुनिने भए चुनपानीमा बेसारको बूढी पकाएर लेप गर्ने र कपडाले टम्म बाँध्ने ।
– तेलमा नुन र सुप मिसाएर तताउने र मालिस गरे पनि फाइदा हुन्छ ।
– यदि जोर्नी दुखेको छ भने दालचिनीको तेल लाउने र राम्रो रक्सी र पेट्रोल वा मटितेल मिसाएर वा तोरीको तेलमा सुठो मिलाएर मालिस गर्ने ।
– चम्सुरको साग हल्का पकाएर खाने । तोरीको तेलमा चम्सुरको बियाँ फुराएर मालिस गर्ने ।
– बरको कोपिला र बेसारको बूढी पिसेर १० ग्राम जति २–३ दिन खाने । कम्मरमा बरको दूध लगाउँदा पनि फाइदा गर्छ ।
– पिपलको बोक्रा थिचेर १०–१२ घण्टा सफा पानीमा भिजाउने र छानेर साँझ बिहान खाने ।
– चम्सुरको धुलो १–२ चम्चा ठीक नभएसम्म खाने ।
साभारः ‘दीर्घजीवनका रहस्यहरु’ पुस्तकबाट
