काठमाडौं । पछिल्लो समय काभ्रे, सिन्धुपाल्चोक, ललितपुर, नुवाकोटलगायतका जिल्लामा पनिर उद्योग फस्टाएको छ । घरघरमै खुलेका पनिर उद्योगका कारण सरकारी स्वामित्वको दुग्ध विकास संस्थान र निजी दुग्ध उद्योगले दूध पाउन छाडेका छन् ।
विगतमा दूध धेरै खपत हुने गरे पनि अहिले सरकारी दुग्ध विकास संस्थान र निजी दुग्ध उद्योगका चिस्यान केन्द्र बन्द हुने अवस्थामा पुगेका छन् ।कुनै पनि उद्योग, कारखाना खोल्दा स्थानीय तह वा घरेलु तथा साना उद्योगमा दर्ता गर्नुपर्ने नियम छ । तर, काभ्रे, सिन्धुपाल्चोकका अधिकांश स्थानीय तहमा घरघरमै खुलेका पनिर उद्योग कतै दर्ता भएका छैनन् ।
पनिर उद्योग खाद्यसँग सम्बन्धित छ । यो लघुउद्योगको कृषि मन्त्रालयअन्तर्गतको खाद्य प्रविधि तथा अनुगमन कार्यालयले अनुगमन गर्नुपर्नेमा अहिलेसम्म मनपरी छाडिएको छ । घरघरमा विना दर्ताको पनिर उद्योग स्थापना भए पनि कतै अनुगमन नभएको, पनिरको गुणस्तर मापनसमेत नगरिएको बताइन्छ ।
पनिर उत्पादन गरिएपछि डिप फ्रिजमा राख्नुपर्नेमा अहिले काभ्रेको मन्डनदेउपुर, सिन्धुपाल्चोकको मेलम्ची नगरपालिकाका स्थानीयले घरमै उत्पादन गरेका पनिर लोकल बसमा राखेर काठमाडौं उपत्यकाका बजारमा पुर्याउने गरिएको छ । तर खाद्य प्रविधि तथा अनुगमन कार्यालयले अनुगमनसमेत गरेका छैनन् । त्यसैले गुणस्तर नभएका पनिर अहिले बजारमा भेटिने गरेको उपभोक्ताहरूको भनाइ छ ।
पछिल्लो समय पनिर तरकारीको रूपमा खाने गरिन्छ । पार्टीं, भोजभतेरमा समेत पनिरको उच्च माग भएकाले पनि घरघरमै पनिर उद्योग खुल्न थालेका हुन् । पहिले पहिले केजीको पाँच सयमा पाइने पनिर अहिले केजीको सात–आठ सय रुपैयाँ पर्छ ।
