कञ्चनपुर। कञ्चनपुरमा यस वर्ष धान उत्पादनमा वृद्धि वृद्धि हुने प्रक्षेपण गरिएको छ ।
कृषि ज्ञान केन्द्रका सूचना अधिकारी धर्मबहादुर साउँदले यस वर्ष कञ्चनपुरमा १ दशमलव १९ प्रतिशतले धान उत्पादनमा वृद्धि भएको जानकारी दिनुभयो । गत वर्ष धानको उत्पादकत्व ० दशमलव २ ले बढेको थियो । गत वर्ष धानको उत्पादकत्व ४ दशमलव २ प्रति हेक्टर रहेकोमा यस वर्ष उत्पादकत्व वृद्धि भएर ४ दशमलव २५ पुगेको उहाँले बताउनुभयो ।
“जिल्लामा धानको उत्पादकत्वमा वृद्धि हँुदै गएकोे छ ।” सूचना अधिकारी साउँदले भन्नुभयो, “यस वर्ष मौसम अनुकुल हु्नु, उन्नत जातको बीउ बिजन र सिँचाइ सुविधाका कारण उत्पादनमा वृद्धि भएको हो ।” उहाँका अनुसार यस वर्ष दुई लाख छ हजार १०८ मेट्रिकटन धान उत्पादन भएको छ । गत वर्ष दुई लाख तीन हजार ६८३ मेट्रिकटन धान उत्पादन भएको थियो । त्यसअघि कञ्चनपुरमा धानको उत्पादन एक लाख ९३ हजार ९८४ मेट्रिकटन रहेको थियो । कञ्चनपुरमा ४८ हजार ४९६ हेक्टर क्षेत्रफलमा धान खेती हुने गरेको छ ।
केन्द्रले हरेक वर्ष सिँचाइ सुविधा विस्तार गर्दै गएकाले पनि उत्पादनमा वृद्धि भएको उहाँको भनाइ छ । “ज्ञान केन्द्रबाट हरेक वर्ष किसानका लागि उन्नत जाँतको बीउ अनुदानमा उपलब्ध हुँदै आएको छ ।” उहाँले भन्नुभयो, “सिञ्चित क्षेत्र पनि हरेक वर्ष विस्तार हुँदै गएको छ ।” उहाँका अनुसार ज्ञान केन्द्रबाट किसानका लागि हरेक वर्ष साना सिँचाइ (ट्युबेल) जडान गरी सिँचाइ सुविधा उपलब्ध गराउदै आएको बताउनुभयो । “गत वर्ष जिल्लामा किसानलाई ७५० बोरिङ उपलब्ध गराएको मा यस वर्ष ४९५ बोरिङ सिँचाइका लागि उपलब्ध छ ।” साउँदले भन्नुभयो,“जसका कारण यहाँ धान उत्पादनमा वृद्धि हुँदै गएको छ ।” उहाँले आधुकि कृषि यन्त्रका कारण पनि उत्पादनमा वृद्धि भएको बताउनुभयो । ज्ञान केन्द्रले किसानलाई पचास प्रतिशत अनुदानमा बीउ बिजन र साना सिँचाइ (ट्युबेल) उपलब्ध गराउँदै आएका छौँ ।
पछिल्लो समय कृषिमा प्रयोग हुने कृषि उपकरण र उन्नत बीउको उपलब्धताले खेती गर्न सहज भएका किसान बताउँछन् । “कमको लागतमा धान र गहुँ उत्पादन गर्न हामीलाई सहज भएको छ ।” कञ्चनपुरको बेदकोट नगरपालिका–७ का राजेश्वरी जोशीले भन्नुभयो, “नहरबाट सिँचाइ उपलब्ध नभएको ठाउँमा ज्ञान केन्द्रबाट आउने साना सिँचाइ (ट्युबेल)ले राहत भएको छ ।” सरकारले खेतीको समयमा रासायनिक मल सहज रूपमा उपलब्ध गराउनसके उत्पादकत्व अझै बढ्ने किसानको अपेक्षा छ । “खेती गर्नका लागि सबै कुरा सहज बन्दै गएको छ सरकारले रासायनिक मल समय मै उपलब्ध गराउनुपर्छ ।” यहाँका किसान हरिराम चौधरीले भन्नुभयो, “धान र गहुँ उत्पादनका लागि कञ्चनपुर अन्नभण्डार नै हो अहिले आधुनिकिकरणले किसानलाई खेतीगर्न सहज भएको छ ।”
कञ्चनपुरमा ३९ हजार ६५० हेक्टर क्षेत्रफलमा सिँचाइ सुविधा उपलब्ध हुँदै आएको छ । कञ्चनपुरमा हाल साना सिँचाइ बाहेक महाकाली सिँचाइ आयोजना पहिलो र दोस्रो चरणबाट ११ हजार ६०० हेक्टर क्षेत्रफलमा सिँचाइ सुविधा उपलब्ध छ ।
विसं २०४२ मा सुरु भई ०४८ मा सम्पन्न भएको महाकाली सिँचाइ पहिलो चरणबाट चार हजार ८०० हेक्टर र ०५२ मा सम्पन्न भएको दोस्रो चरणबाट ६ हजार ८०० हेक्टर क्षेत्रमा सिँचाइ सुविधा पुगेको छ । पहिलो र दोस्रो चरणको सिँचाइबाट यहाँको भीमदत्त, बेदकोट नगरपालिका र बेलडाँडी गाउँपालिकासम्म सिँचाइ सुविधा उपलब्ध छ । सुदूरपश्चिमको कैलाली र कञ्चनपुरलाई अन्न भण्डारको रूपमा चिनिन्छ । यहाँको उत्पादनले सुदूरका पहाडी जिल्लामा खाद्य आपूर्ति हुने गरेको छ ।
