जेनेभा । विश्व व्यापार सङ्गठनले सन् २०२५ मा अपेक्षाभन्दा राम्रो प्रदर्शनपछि सन् २०२६ मा विश्वव्यापी व्यापार वृद्धि सुस्त हुने जनाएको छ । सङ्गठनले जारी गरेको पछिल्लो प्रतिवेदनमा मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्वले विश्व व्यापारमा थप दबाब सिर्जना गर्न सक्ने चेतावनी दिएको छ ।
प्रतिवेदनअनुसार ऊर्जा मूल्यमा ठूलो झट्का नपरेको अवस्थामा वस्तु व्यापार वृद्धि सन् २०२५ को ४ दशमलव ६ प्रतिशतबाट घटेर सन् २०२६ मा १ दशमलव ९ प्रतिशतमा झर्ने अनुमान गरिएको छ । त्यसपछि सन् २०२७ मा यो वृद्धि पुनः २ दशमलव ६ प्रतिशत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
सेवा व्यापार वृद्धि सन् २०२६ मा ४ दशमलव ८ प्रतिशतमा सीमित हुने र सन् २०२७ मा ५ दशमलव १ प्रतिशतमा बढ्ने प्रक्षेपण गरिएको छ । समग्रमा वस्तु र सेवा व्यापार सन् २०२६ मा २ दशमलव ७ प्रतिशतले बढ्नेछ, जुन सन् २०२५ मा ४ दशमलव ७ प्रतिशत थियो ।
विश्व अर्थतन्त्रको वृद्धि पनि केही सुस्त हुने अनुमान गरिएको छ । सन् २०२५ को २ दशमलव ९ प्रतिशतबाट सन् २०२६ र २०२७ मा २ दशमलव ८ प्रतिशतमा सीमित रहने बताइएको छ ।तर, मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्वले ऊर्जा बजारमा अवरोध पु¥याएमा यी अनुमानहरू अझ बिग्रन सक्ने चेतावनी दिइएको छ । द्वन्द्वका कारण विश्वव्यापी ढुवानी प्रभावित भएको, तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको र अर्थतन्त्रमा अस्थिरता आएको जनाइएको छ ।
यूरोपमा ग्यास र तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको छ । द्वन्द्व सुरु हुनु अघि भन्दा ग्यासको मूल्य दोब्बरभन्दा बढी भइसकेको छ । कच्चा तेलको मूल्य पनि उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ ।यदि सन् २०२६ भरि ऊर्जा मूल्य उच्च रह्यो भने वस्तु व्यापार वृद्धि शुन्य दशमलव ५ प्रतिशतले घटेर १ दशमलव ४ प्रतिशतमा सीमित हुन सक्छ । सेवा व्यापार पनि ४ दशमलव १ प्रतिशत मात्र बढ्ने अनुमान गरिएको छ । यसले विश्व अर्थतन्त्रको वृद्धि पनि ० दशमलव ३ प्रतिशतले घटाउन सक्छ ।
विश्व व्यापार संगठनकी महानिर्देशकले उच्च प्रविधि वस्तु र डिजिटल सेवाले व्यापारलाई केही हदसम्म मजबुत बनाएको बताउनुभयो । तर ऊर्जा मूल्यको निरन्तर वृद्धि र द्वन्द्वले उपभोक्ता तथा व्यवसायमा लागत दबाब बढाउने चेतावनी दिनुभएको छ ।
विशेषज्ञका अनुसार सन् २०२५ को उच्च व्यापार वृद्धि मुख्यतः उत्तर अमेरिकामा सम्भावित उच्च शुल्कको आशंकामा आयात बढाइनु र कृत्रिम बुद्धिमत्तासम्बन्धी वस्तुहरूको माग बढ्नुका कारण भएको थियो । तर यी कारकहरू सन् २०२६ मा निरन्तर रहने सम्भावना कम रहेको बताइएको छ ।
एशियाले सन् २०२६ मा व्यापार वृद्धि नेतृत्व गर्ने अपेक्षा गरिएको छ, जहाँ आयात र निर्यात दुवै बढ्ने अनुमान गरिएको छ । दक्षिण अमेरिकामा पनि निर्यात वृद्धि बलियो रहनेछ । तर उत्तर अमेरिका र युरोपमा वृद्धि कमजोर रहने प्रक्षेपण गरिएको छ ।प्रतिवेदनले मध्यपूर्व द्वन्द्वका कारण ढुवानी र सेवा क्षेत्रमा निरन्तर अवरोध रहेको उल्लेख गर्दै दीर्घकालीन सङ्कटले यातायात लागत बढाउने र व्यापार मार्ग परिवर्तन गर्न सक्ने चेतावनी दिएको छ ।
