काठमाडौं – नेपालमा प्रविधिको विकाससँगै अनलाईनबाट आकर्षित हुँदा आपराधिक गतिविधि पनि बढेको छ । ठगीमात्रै होइन मानव बेचबिखन, बलात्कारदेखि हत्यासम्मका घटनाहरुको इन्टरनेट, अनलाइनबाटै भएको प्रहरीको तथ्यांक छ ।
सामाजिक सञ्जाल फेसबुक, वाट्सएप, भाईबर, टिकटकलगायतका विभिन्न अनलाईन एप्सबाट पत्तो नै नपाइ ठगिएको घटनाहरु पनि सार्वजनिक भएका छन् । केही हप्ता अघिमात्रै काठमाडौंको ललितपुरमा टिकटक मार्फत जुवा खेलाईरहेका एक युवक पक्राउ परे ।
उनले ईसेवा लगायत आफ्नो डिजिटल वालेटमा पैसाजम्मा गर्न लगाएर जुवा जितेमा दोब्बर भुक्तानी गर्ने प्रलोभन देखाउँदै लाखौ रुपैया ठगि गरेको प्रहरीको दाबी छ । काठमाडौंमा आर्थिक वर्ष २०७८/०७९ मा मात्रै ३ सय ४२ जना अनलाईनको माध्यमबाट ठगिएको प्रहरीको तथ्याङक छ । जिल्ला प्रहरी परिसर प्रमुख एसएसपी दानबहादुर कार्कीका अनुसार चालु आ.ब. को ६ महिनामा मात्रै २ सय २३ जना ठगिएका छन् ।
नेपाल दुरसञ्चार प्राधिकरणका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको असोजसम्म देशभर मोबाइलबाट इन्टरनेट प्रयोग गर्नेको संख्या दुई करोड बढी पुगिसकेको छ । नेपालको ठूलो जनसङख्या अनलाईन प्रविधिमा आकर्षित हुँदा अपराधिक गतिविधि, मानव बेचबिखन, बलात्कार देखि हत्या सम्मका घटनाहरु पनि बढेको पाइन्छ ।
अनलाईनबाट जागिर लगाईदिने, छिटो धेरै पैसा कमाउने प्रलोभन, विभिन्न चिठ्ठाको लोभबाट सर्वसाधारण ठगीमा परिरहेका छन् । यसको नियन्त्रणका लागि आवश्यक प्रविधि र दक्षजनशक्ति अभाव नै मुख्य चुनौती रहेको पूर्वडीआईजी हेमन्त मल्ल बताउँछन् ।
नेपालमा अनलाईन माध्यमबाट ठगीको धन्दा चलाउनेहरुमा विदेशीको संलग्नता बढी देखिएको छ । त्यसमा पनि चिनियाँ नागरिक धेरै रहेको प्रहरीको तथ्याङक छ । बालबालिकादेखि वृद्धसम्मले दिनँहू ईन्टरनेटको प्रयोग गर्छन् । तर, त्यसबाट हुने क्षतिका बारेमा जानकारी र सचेतनाको कमीले प्रलोभनमा पर्दा ठगिका घटना बढीरहेका छन् ।
