काठमाडौं । दुई सय वर्षभन्दा लामो पुरुषप्रधान राजनीतिक इतिहासलाई तोड्दै जापानले अन्ततः पहिलो महिला प्रधानमन्त्री पाएको छ। ६४ वर्षीया सानै ताकाइची संसद्को मतदानबाट बहुमत हासिल गर्दै देशको प्रथम महिला प्रधानमन्त्री बनेकी छन्। यो ऐतिहासिक क्षणले जापानी राजनीतिमा महिलाको उपस्थितिलाई नयाँ उचाइमा पुर्याएको छ — तर उनीमाथि जिम्मेवारी र अपेक्षाको भार पनि त्यत्तिकै ठूलो छ।
ऐतिहासिक बहुमत र प्रतीकात्मक जित
जापानको संसद्मा भएको मतदानमा ताकाइचीले २३७ मत प्राप्त गरिन् — सामान्य बहुमतका लागि आवश्यकभन्दा बढी। यससँगै उनले पुरुषप्रधान राजनीतिक संरचनालाई चुनौती दिँदै जापानको इतिहासमा नयाँ अध्याय लेखेकी हुन्।
बीबीसीका अनुसार, यो केवल राजनीतिक परिवर्तन होइन, सांस्कृतिक र लैङ्गिक समानताको प्रतीकात्मक मोड हो।
‘आइरन लेडी’ बाट प्रधानमन्त्रीसम्मको यात्रा
ताकाइचीलाई बेलायती पूर्वप्रधानमन्त्री मार्गरेट थ्याचरको अनुयायी मानिन्छ। उनको दृढ शैली, स्पष्ट वक्तव्य र नीति–अडानका कारण उनी ‘जापानकी आइरन लेडी’ उपनामले चिनिन्छिन्। यो उनको प्रधानमन्त्री बन्ने तेस्रो प्रयास हो।
पछिल्ला वर्षहरूमा एलडीपी (लिबरल डेमोक्र्याटिक पार्टी) लगातार घोटाला र नेतृत्व संकटमा फँसेको अवस्थामा उनले पार्टीको नेतृत्व सम्हाल्दै विश्वास पुनःस्थापना गर्ने अवसर पाएकी छन्।
राजनीतिक पृष्ठभूमि र आबेसँगको सम्बन्ध
ताकाइची दिवंगत पूर्वप्रधानमन्त्री शिन्जो आबेका निकट सहयोगी र राजनीतिक उत्तराधिकारीका रूपमा पनि परिचित छिन्। एलडीपीको रूढिवादी खेमासँग उनको निकटता स्पष्ट छ — जसले एकातिर स्थिरता दिने अपेक्षा जगाउँछ, तर अर्कोतिर उनी प्रगतिशील सुधारका एजेन्डामा कति अघि बढ्न सक्नेछिन् भन्ने प्रश्न पनि उठाउँछ।
चुनौतीहरूको पहाड
नयाँ प्रधानमन्त्रीको रूपमा ताकाइचीमाथि अनेकौं चुनौती छन् —सुस्त जापानी अर्थतन्त्र पुनर्जीवित गर्ने,अमेरिका–जापान सम्बन्ध सन्तुलनमा राख्ने, एलडीपीभित्रका आन्तरिक द्वन्द्व र घोटालाहरू नियन्त्रण गर्ने, र समाजमा अझै गहिरो लैङ्गिक असमानता घटाउने। उनीमाथिको ठूलो प्रश्न अब यही हो — के जापानकी पहिलो महिला प्रधानमन्त्री प्रणालीगत रूपमा पुरुषप्रधान राजनीतिलाई रूपान्तरण गर्न सक्छिन्?
सानै ताकाइचीको उदय जापानी राजनीति र लैङ्गिक समानता दुवैका लागि मोडबिन्दु हो।
तर उनको रूढिवादी दृष्टिकोणले नारी सशक्तिकरणको मुद्दामा कस्तो प्रभाव पार्छ, त्यो समयले बताउनेछ।
उनको सफलता या असफलता केवल उनी वा एलडीपीको होइन — जापानले महिलालाई शक्ति संरचनाको केन्द्रमा कति स्थान दिन सक्छ भन्ने प्रश्नको उत्तर हुनेछ।
ताकाइचीको नेतृत्वले जापानमा राजनीतिक स्थायित्व र नारी सशक्तिकरण दुवैको नयाँ कथा लेख्न सक्छ — यदि उनले आइरन लेडीको कठोरता र समावेशी दृष्टिकोणबीच सन्तुलन कायम गर्न सकिन् भने। उनको प्रधानमन्त्रीत्व जापानका लागि केवल इतिहास होइन, भविष्यको दिशानिर्देशन पनि हो।
