तुलसीपुर (दाङ)। दाङ दङ्गीशरण गाउँपालिका–३ चितानपुरका हरिराम चौधरी विसं २०५९ मा मल लिन तुलसीपुर जाने क्रममा बेपत्ता भए। उनको बारेमा आजसम्म कुनै जानकारी छैन। तर परिवार भने अझै पनि उहाँ फर्किनुहुन्छ कि भन्ने आशामा छ। “अझै आउनुहुन्छ की भन्ने लाग्छ,” उनका भाई सीताराम चौधरी भन्छन्, “आश अझै मरेको छैन।”
त्यस्तै पीडामा छिन् तुलसीपुर उपमहानगरपालिका–११ की लक्ष्मी चौधरी। उनका श्रीमान् खोपीराम चौधरी पनि विसं २०५९ मा बेपत्ता भए। “न त सास छ, न त शव नै भेटियो,” उनले पीडा सुनाइन्, “अझै पनि आउनुहुन्छ कि भन्ने लाग्छ।”
सरकारले यथार्थ पत्ता नलगाउँदा घाउमा मल्हम नलागेको उनीहरूको गुनासो छ। “पटक–पटक अन्तरक्रिया कार्यक्रम हुन्छन्, तर वास्तविक अवस्था भने अझै अन्धकारमै छ,” लक्ष्मी भन्छिन्।
घोराही उपमहानगरपालिका–१७ का बिपीन आचार्यका बुवा थानेश्वर आचार्य पनि विसं २०५९ मै बेपत्ता भए। उनी भन्छन्, “बुवा बेपत्ता हुनुहुन्छ, मृत्यु दर्ता नभएकै कारण अंशवण्डा नै रोकिएको छ। बुवाको हिस्सा नै बाँडफाँट हुन सकेको छैन।”
यी केही उदाहरण मात्रै हुन्। दाङमा अझै धेरै परिवार बेपत्ता सदस्यबारे अनभिज्ञ रहेर दिन काटिरहेका छन्। घरका आधार मान्छे हराउँदा दैनिकी चलाउनै मुस्किल भएको पीडितहरूले बताउँछन्।
द्वन्द्व पीडित सञ्जाल दाङका अध्यक्ष प्रकाश चौधरीका अनुसार युद्धको समयमा बेपत्ता पारिएका नागरिकबारे यथार्थ नखुल्दा युद्ध सकिएको मान्नै नसकिने अवस्था छ। “विस्तृत शान्ति सम्झौता भएको १९ वर्ष बितिसक्दा पनि बेपत्ता छानबिन नहुनु दुःखद हो,” उनले भने।
नेपाल रेडक्रसका तथ्याङ्कअनुसार दाङ जिल्लामा मात्र ८२ परिवारका सदस्य अझै बेपत्ता छन्।
