काठमाडौँ – सूर्यको किरणले शरीरमा भिटामिन डीको अवशोषणलाई बढावा दिन धेरै महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। भिटामिन डी धेरै शारीरिक कार्यहरुसंग सम्बन्धित छ।
घामको कमी, विशेषगरी जाडोमा, शरीरमा भिटामिन डीको कमी हुन सक्छ, जसका कारण धेरै शारीरिक समस्याहरूको जोखिम बढ्छ। यस्तो अवस्थामा चिसो मौसममा शरीरमा भिटामिन डी कायम राख्नु निकै जरुरी हुन्छ ।
भिटामिन डी लिनको लागि यो उत्तम मौसम हो ?
चिसो मौसममा भिटामिन डीको कमीलाई पूरा गर्न धेरै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। यसले हड्डीहरू बलियो बनाउन, प्रतिरक्षा प्रणाली सुधार गर्न, अवसाद र चिन्ता नियन्त्रण गर्न, रक्तचापलाई नियन्त्रण गर्न, क्यान्सर रोक्न, र मधुमेह र मल्टिपल स्क्लेरोसिस जस्ता अटोइम्यून रोगहरूको जोखिम कम गर्न मद्दत गर्दछ। भिटामिन डी छालाको स्वास्थ्यको लागि पनि धेरै महत्त्वपूर्ण छ।
चिसो मौसममा कमजोर प्रतिरोधात्मक क्षमताले तपाईंलाई बारम्बार संक्रमणको सिकार बनाउन सक्छ। यसका साथै जाडोमा छाला सुख्खा हुने भएकाले भिटामिन डीको कमीले छालालाई थप सुख्खा बनाउन सक्छ । त्यसैले मोइस्चराइजरसँगै पोषक तत्वको गुणस्तरमा पनि ध्यान दिनुपर्छ ।
तर, जाडोमा मानिसहरु घरभित्रै बस्न रुचाउँछन् र घामको किरणमा नपर्दा उनीहरुको शरीरमा भिटामिन डीको कमी हुन थाल्छ । त्यसैले यो अवधिमा शरीरमा भिटामिन डीको मात्रालाई कायम राख्नु निकै जरुरी हुन्छ ।
जाडोमा भिटामिन डीको कमीका लक्षणहरू
भिटामिन डीको कमीले हड्डी कमजोर हुनु, मांसपेशी कमजोर हुनु, हिँडडुल गर्न गाह्रो हुनु, थकाइ लाग्नु, कमजोरी हुनु, दैनिक काम गर्न गाह्रो हुनु, डिप्रेसन, चिन्ता, एक्जिमा, सोरायसिस, छाला सुख्खा हुनु, कपाल कमजोर हुनु, रोग प्रतिरोधी क्षमता कम हुनु आदि जस्ता धेरै लक्षणहरू देखिन सक्छन्। । चिसोमा छाला र रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता पहिले नै प्रभावित हुन्छ, यस्तो अवस्थामा भिटामिन डीको कमीले उनीहरुको अवस्था गम्भीर बन्न सक्छ ।
घामबाट भिटामिन डी प्राप्त गर्ने सबैभन्दा प्रभावकारी तरिकाहरू जान्नुहोस्
घामबाट भिटामिन डी प्राप्त गर्न केही कुरामा ध्यान दिनुहोस्, जस्तै जाडोमा कम्तिमा १५ देखि २० मिनेट घाममा बस्नुहोस्। यसो गर्नाले शरीरमा भिटामिन डी अवशोषित गर्न मद्दत गर्छ।
यदि सूर्यको किरण सुरक्षित रूपमा लिने हो भने बिहान १० बजेभन्दा अगाडिको समयलाई सबैभन्दा राम्रो मानिन्छ, जुन समयमा घाममा बस्नु फाइदाजनक हुन्छ। यस समयमा सूर्यको किरण कम र भिटामिन डीको उत्पादन बढी हुन्छ। विज्ञहरुका अनुसार यो अवधिमा खुट्टा र हात छोप्नु हुँदैन ।
तर कम समयमा बढी भिटामिन डी प्राप्त गर्न चाहनुहुन्छ भने बिहान १० बजेदेखि दिउँसो १ बजेसम्म घाममा बस्नुपर्छ । तर यस समयमा सूर्यको किरणको प्रभाव बढी हुन्छ, त्यसैले छालामा क्षति पुग्न सक्छ। यदि तपाईं दिनको बीचमा घामको आनन्द लिन चाहनुहुन्छ भने, सुरक्षामा विशेष ध्यान दिनुहोस्।
यी केहि अन्य तरिकाहरू छन्, जसले तपाईंलाई भिटामिन डी प्राप्त गर्न मद्दत गर्नेछ
घामको किरण बाहेक भिटामिन डी युक्त खानेकुराको सेवन गर्न नबिर्सनुहोस्। दूध, दही, चीज, अण्डा, माछा, च्याउ जस्ता खानेकुरालाई आफ्नो नियमित आहारको हिस्सा बनाउनुहोस्। तपाईं भिटामिन डी पूरक पनि लिन सक्नुहुन्छ, तर पहिले डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोस्। जसले गर्दा अरु कुनै औषधि खाँदा बाधा नहोस् ।
यसबाहेक दैनिक कम्तिमा ३० मिनेट व्यायाम गर्नुहोस्, यसले भिटामिन डीको स्तर बढाउन मद्दत गर्छ। तनाव व्यवस्थापनमा विशेष ध्यान दिनुहोस्, यसका लागि तपाईंले योग, ध्यान जस्ता विधिहरू अपनाउन सक्नुहुन्छ। शारीरिक क्रियाकलापमा सहभागी हुनाले भिटामिन डीको स्तरमा सुधार हुन सक्छ।
आजको तिब्र गतिको जीवनशैलीमा मानिसले पर्याप्त निन्द्रा पाउँदैन, यस्तो अवस्थामा शरीरमा पोषक तत्वको गुणस्तर सुधार गर्न दैनिक कम्तीमा ७ देखि ८ घण्टा सुत्नु आवश्यक हुन्छ । यसले तपाईंको भिटामिन डी स्तर सुधार गर्न सक्छ।
यो ध्यान दिनु महत्त्वपूर्ण छ कि भिटामिन डी को कमी लाई जित्न समय र प्रयास चाहिन्छ। यदि तपाईलाई भिटामिन डी को कमी छ जस्तो लाग्छ, र तपाई यसलाई पूरा गर्न सक्षम हुनुहुन्न भने, निश्चित रूपमा आफ्नो डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।
