दीपावलीको पर्व भनेको उज्यालो र खुशीको पर्व हो। यस दिन मानिसहरूले घरघरमा दीप प्रज्वलन गर्ने, मिठाई बाँड्ने, रंगोली बनाउने र विभिन्न किसिमका मिठाईहरू खाई उत्सव मनाउने गर्दछन्।
यस पर्वमा धेरैले पटाका पनि जलाउँछन्, जसमा बालबालिका पनि सहभागी हुन्छन् । पटाकाले वायु प्रदुषण बढाउँछ, जसका कारण स्वास्थ्यमा ठुलो हानि हुन सक्छ (हार्म्स अफ फटाकर्स) भन्ने कुरामा तपाईलाई सचेत हुनुपर्छ। पटाकाबाट निस्कने धुवाँ बालबालिकाको आँखाका लागि झन् खतरनाक साबित हुन सक्छ l
पटाकाका बेफाइदा के के छन् ?
पटाकाबाट हुने प्रदूषणले बालबालिकाको आँखामा गम्भीर खतरा निम्त्याउन सक्छ, र जोखिमहरू बुझ्नु महत्त्वपूर्ण छ। पटाकाबाट निस्कने धुवाँले धेरै हानिकारक रसायनहरू निस्कन्छ जसले बालबालिकाको आँखा जलाउने, दुख्ने र धेरै हानि पु¥याउन सक्छ । जब बालबालिकालाई यो धुवाँको सम्पर्कमा आउँछ, साना कणहरू तिनीहरूको आँखामा प्रवेश गर्न सक्छन्, जसले गर्दा रातो हुने, चिलाउने र आँखामा संक्रमण हुने खतरा बढ्छ ।
बालबालिका किन बढी जोखिममा छन् ?
बालबालिकाका आँखा यी प्रभावहरूप्रति बढी संवेदनशील हुन्छन् किनभने तिनीहरूको प्रतिरोधात्मक क्षमता अझै विकास भइरहेको हुन्छ। पटाकाको धुवाँमा पाइने सिसा र बेरियम जस्ता हानिकारक तत्वहरूले एलर्जी निम्त्याउन सक्छ र कोर्निया (आँखाको पारदर्शी भाग जुन दृष्टिको लागि महत्त्वपूर्ण छ) लाई पनि क्षति पुर्याउन सक्छ।
धुम्रपानको लामो समयसम्म सम्पर्कमा रहँदा आँखामा लगातार सुख्खापन आउन सक्छ, जसले गर्दा हेर्नमा कठिनाइ र अन्य आँखामा क्षति पुग्न सक्छ।
अन्धोपनको कारण के हुन सक्छ ?
थप रूपमा, पटाकाको धुवाँमा रहेको प्रदूषकहरूले बच्चाहरूमा अस्थायी अन्धोपन र प्रकाशप्रति संवेदनशीलता बढाउन सक्छ, जसले गर्दा बाहिर खेल्न र अन्य गतिविधिहरूमा संलग्न हुन गाह्रो हुन्छ। यसका साथै प्रदूषित वातावरणमा नेत्रश्लेष्म रोगको जोखिम पनि बढ्छ, जुन बालबालिकामा तीव्र गतिमा फैलिन सक्छ।
पटाखाको धुवाँको खतरा यहाँ समाप्त हुँदैन। यस प्रकारको प्रदूषणको नियमित सम्पर्कले आँखाको गम्भीर र पुरानो समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ, जस्तै मोतियाबिंद, जसले समयसँगै आँखालाई गम्भीर रूपमा असर गर्न सक्छ। यी जोखिमहरूलाई ध्यानमा राख्दै, आमाबाबुले बच्चाहरूलाई यी खतराहरूबाट जोगाउन कदम चाल्नु महत्त्वपूर्ण छ।
बच्चाहरूलाई पटाकाको धुवाँबाट टाढा राख्नु धेरै महत्त्वपूर्ण छ, किनकि तिनीहरूको आँखा विशेष गरी संवेदनशील हुन्छ र हानिकारक धुवाँ र ग्यासहरूले स्थायी क्षति पुर्याउन सक्छ। तसर्थ पटाका जतिबेला पनि न जलाउने प्रयास गर्नुहोस्, तर यदि तपाईको वरपरका मानिसहरूले पटाका जलाउँदैछन् भने बच्चाहरूलाई त्यहाँबाट टाढा राख्नुहोस् र तपाई आफै पनि त्यहाँबाट टाढा बस्नुपर्छ।
