काठमाडौँ। अन्य नोबेल पुरस्कार स्वीडेनमा प्रदान गरिए पनि नोबेल शान्ति पुरस्कार भने नर्वेको राजधानी ओस्लोमा प्रदान गरिन्छ।
यसको कारण करिब १३० वर्ष पुरानो छ; अल्फ्रेड नोबेल स्वयंले आफ्नो इच्छापत्र (विल) मा यस्तो व्यवस्था गरेका थिए।
सन् १८९५ मा लेखिएको इच्छापत्रमा नोबेलले शान्ति पुरस्कारसम्बन्धी निर्णय नर्वेको संसद्द्वारा गठित समितिले गर्ने व्यवस्था गरेका थिए। त्यस समयमा स्वीडेन र नर्वे एउटै राजाको शासनअन्तर्गत रहेका भए पनि दुवै देशका आफ्नै संसद् र फरक राजनीतिक प्रणाली थिए। यद्यपि, नोबेलले शान्ति पुरस्कारका लागि नर्वेलाई नै किन रोजे भन्ने कुरा स्पष्ट पारेका थिएनन्।
नोबेलको निधन सन् १८९६ मा भयो र सन् १९०१ देखि नोबेल पुरस्कार प्रदान गर्न थालियो। त्यस समयमा स्वीडेन र नर्वे एउटै युनियनका हिस्सा थिए।
सन् १९०५ मा यी दुई देश अलग भए पनि नोबेलको इच्छापत्रमा शान्ति पुरस्कारका लागि नर्वेलाई तोकिएको जिम्मेवारीमा कुनै परिवर्तन गरिएन। यही कारणले गर्दा, आजसम्म पनि भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, चिकित्साशास्त्र, साहित्य र अर्थशास्त्रका नोबेल पुरस्कार स्वीडेनमा प्रदान गरिन्छन् भने नोबेल शान्ति पुरस्कार नर्वेमा प्रदान गरिँदै आएको छ।
