पश्चिम एसियामा बढ्दो तनाव कम गर्न इरान र अमेरिकाबीच शनिबार पाकिस्तानको राजधानी इस्लामावादमा उच्चस्तरीय वार्ता हुँदैछ। ऐतिहासिक वार्ताका लागि दुवै देशका उच्च–स्तरीय प्रतिनिधिमण्डलहरू पाकिस्तान पुगिसकेका छन् ।
वार्ताअघि इस्लामाबादको सरकारी क्षेत्र रेडजोन जाने धेरै सडकहरू अवरुद्ध गरिएको छ । जहाँ राष्ट्रपति भवन, प्रधानमन्त्री कार्यालय र विभिन्न मन्त्रालयहरूसहित प्रमुख प्रशासनिक कार्यालयहरू छन्, ।
इरानमा अमेरिका–इजरायली संयुक्त सैन्य हमला सुरु भएको एक महिनाभन्दा बढी समयपछि मंगलबार घोषणा गरिएको दुई हप्ताको युद्धविरामको कूटनीतिक विन्डोको क्रममा अमेरिका र इरानले शनिबार बिहान वार्ता सुरु गर्ने कार्यक्रम छ।
अमेरिका र इजरायलले इरानमा गरेको समन्वयात्मक आक्रमणमा सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह अली खामेनीको मृत्यु भएको ठिक ६ हप्तापछि वार्ता हुन लागेको हो।
जारी द्वन्द्वले हजारौँ मानिस मारिएका छन्, विश्वको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण तेल मार्ग बन्द भएको छ र ऊर्जाको मूल्य अकासिएको छ । यही बिच शनिबार इस्लामाबादमा शीर्ष अमेरिकी र इरानी अधिकारीहरूबिच वार्ता हुन लागेको हो ।
इरानी संसदका सभामुख मोहम्मद बागेर गालिबाफ र विदेशमन्त्री अब्बास अराघची नेतृत्वको टोली इस्लामावाद पुगेको छ।
इस्लामावादमा अवतरणपछि गालिबाफले अमेरिकाप्रति सद्भाव भएपनि विश्वास भने नभएको टिप्पणी गरे।
इरानी टोली मिनाब १६८ नामक विमानबाट पाकिस्तान गएको हो । यो नाम गत फेब्रुअरी २८ मा इरानको मिनाबस्थित एक कन्या विद्यालयमा भएको मिसाइल आक्रमणको सम्झना हो, जसमा १६८ जना (धेरैजसो बालबालिका)को मृत्यु भएको थियो। इरानले उक्त आक्रमणका लागि अमेरिकी सेना जिम्मेवार रहेको आरोप लगाउँदै आएको छ।
गालिबाफले विमानका सिटहरूमा मारिएका बालबालिकाका तस्वीर र झोला राखिएको फोटो सामाजिक सञ्जालमा राख्दै उनीहरूलाई आफ्नो सहयात्री बताएका छन्।
अर्कोतर्फ अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले गरिरहेका छन्। उनीसँगै विशेष दूत स्टिभ विट्कफ र डोनाल्ड ट्रम्पका सल्लाहकार जारेड कुश्नर पनि सहभागी छन्।
इस्लामावाद प्रस्थानअघि भान्सले भने, ‘यदि इरानीहरू इमानदारीताका साथ वार्ता गर्न तयार छन् भने, हामी हात बढाउन तयार छौँ। तर, यदि उनीहरूले हामीलाई झुक्याउन खोजे भने हामी चुप बस्ने छैनौँ।’
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले वार्ताका लागि निस्किएका उपराष्ट्रपति भान्सलाई शुभकामना दिँदै इरानसँगको सम्झौताका लागि आफ्नो मुख्य सर्त परमाणु हतियार विहीनता रहेको स्पष्ट पारेका छन्।
पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफले यो वार्तालाई युद्ध अन्त्यका लागि निर्णायक क्षणको संज्ञा दिएका छन्। उनले यो शिखर वार्ता पाकिस्तान र सम्पूर्ण मुस्लिम विश्वका लागि गौरवको विषय भएको बताए। पाकिस्तानले पछिल्लो केही सातादेखि दुई देशबीच मध्यस्थकर्ताको भूमिका खेलिरहेको छ।
यसैबीच, लेबनान र इजरायलबीचको द्वन्द्व अन्त्यका लागि आगामी मङ्गलबार अमेरिकाको वासिङ्टन डीसीमा वार्ता हुने तय भएको छ। लेबनानी राष्ट्रपतिको कार्यालयकाअनुसार अमेरिकाले यसको मध्यस्थता गर्नेछ।
यद्यपि, इजरायली राजदूत माइकल लेइटरले इजरायलले लेबनानी प्रतिनिधिहरूसँग कुरा गर्ने तर हिजबुल्लाहसँग युद्धविरामको कुनै छलफल नगर्ने अडान राखेका छन्। इजरायलले हिजबुल्लाहलाई शान्तिको मुख्य बाधक मानेको छ।
