देवघाट गाउँपालिका- ३ का सुन्तला उत्पादक कृषकलाई ढुवानीको समस्या सधैँको पिरलो बनेको छ। यहाँबाट करोडौँ मूल्यका सुन्तला बिक्री हुने गरे पनि ढुवानीको समस्या झेल्नुपरेको हो। यहाँ उत्पादित सुन्तला तनहुँ, पोखरा, चितवन, काठमाडौसम्म पुग्ने गरेको छ । यस वडाको छिपछिपे, बाटक, छापस्वाँरा, दगरा, लुङ्ग्रिङबाट करोडौँ मूल्य बराबरको सुन्तला उत्पादन हुने गरेको कृषक रणबहादुर मगरले जानकारी दिए ।
सुन्तला बजारसम्म पुर्याउन भने सधैं समस्या झेल्नुपरेको उनको गुनासो छ। उनले भने, ‘यहाँका कृषकको मुख्य आम्दानी सुन्तला खेती नै हो। कालीगण्डकी, सेतीमादी र त्रिशूली नदीले घेरिएको उक्त वडामा जान कुनै पनि नदीमा पक्की पुल बनेको छैन। पक्की पुल नहुँदा उक्त उत्पादित करोडौँ मूल्यको सुन्तला बजारसम्म पुर्याउन सकस हुने गरेको छ।’ सुन्तलाको बोटमा रोग लागेर यो वर्ष उत्पादनमा कमी भए पनि आम्दानी भने गत वर्ष भन्दा ३० प्रतिशत बढी भएको उनले बताए।
अघिल्ला वर्षहरूमा मङ्सिरको दोस्रो साता सुन्तला बजार पठाउने गरिए पनि यो वर्ष भने पहिलो सातामै सुन्तला बजार पठाएको कृषक प्रेमबहादुर मगरले बताए। उनका अनुसार प्रतिक्रेट एक हजार ४०० मा सुन्तला बिक्री भएको छ। उनले भने, ‘बजारसम्म सुन्तला पुर्याउन बाटो र पुलको अभाव र भरियामार्फत ढुवानी गर्दा बढी खर्च लाग्ने गर्छ। सुन्तला बजार पुर्याउन नाल्दी र गाईघाटमा पुल नहुँदा यहाँका किसानले कोटा, बैदी तथा साराङघाटको बाटो प्रयोग गरी दमौली हुँदै काठमाडौँ पठाउने गरेका छन्।
कृषक भीमबहादुर रानाले सिधा सडक सञ्जाल विस्तार नभएकाले घुमाउरो बाटो प्रयोग गर्दा किसानले दोब्बर भाडा तिर्नुपरेको गुनासो गरे। उनले भने, ‘केही कृषकले मुग्लिन-नारायणगढ सडकको गाईघाटसम्म जीपमा ल्याएर त्यहाँबाट बोकाएर झोलुङ्गे पुल तारेर राजमार्गसम्म ल्याउने गर्छन्। छापस्वाँरा, दगराका किसानले ग्राभिटी रोपवेमार्फत बुद्धसिंह मार्गमा लगेर त्यहाँबाट दमौली हुँदै काठमाडौ लैजाने गरेका छन्।’
सडक पहुँच अभावका कारण यहाँका किसानले बिचौलियाका माध्यमबाट दमौली, मुग्लिन, नारायणगढ र काठमाडौसम्म बजार विस्तार गर्न बाध्य भएका छन्। यस वडाको लुङ्ग्रिङमा एकै घरबाट २० लाखसम्मको सुन्तला बिक्री हुने गरेको बताइन्छ। यहाँ उत्पादित सुन्तलाका साथै अदुवा, केरा तथा अन्य फलफूल ग्राभिटी रोपवेबाटै राजमार्गसम्म लगेर बजारसम्म पुर्याउने गरिएको छ। साथै बाख्रा, कुखुरा तथा अन्य पशुपक्षीका लागि दाना चोकर पनि त्यहीँबाटै ल्याउने गरिएको छ।
