महात्मा विदुरका केही अमर वाणीहरुः
१) जो सत्पुरुषका प्रशंसाको पात्र छन् र आशक्ति रहित भएर यथाशक्ति अनेक काम गर्दछन्, त्यस्ता श्रेष्ठ पुरुषको कीर्ति शीघ्र नै फैलिन्छ । किनकि सन्त पुरुष जोसँग प्रसन्न हुन्छन्, ती सधैँ सुखी रहन्छन् ।
२) असत्य बोलेर समृद्धि पाउनु, राजाको बढी कुरा काट्नु, गुरुजनका साथ मिथ्या व्यवहार गर्नु— यी तीनै कार्य ब्रह्महत्या सरह छन् ।
३) अर्काको गुणमा पनि दोष खोज्नु मृत्यु हो, बढाएर गरेको आत्म–प्रशंसाले कल्याणको नाश गर्दछ, अभिमानले ऐश्वर्य नाश गर्दछ । गुरुसेवाको अभाव, उत्ताउलोपन र आत्मप्रशंसा–यी तीनै विद्याप्राप्तिको मार्गमा बाधक छन् ।
४) काम नगर्ने, क्रूर, देशकालको ज्ञान नराख्ने र निन्दित भेष धारण गर्ने मानिसलार्ई कहिल्यै आफ्नो घरमा बास नदिनु ।
५) मृत्युपछि शरीर त अग्निमा डढेर भष्म हुन्छ । पुण्यकर्म मात्र मनुष्यको साथ लाग्छ । अतः मनुष्यले यस्तो धर्मयुक्त काम गर्नुपर्दछ जसबाट बढीभन्दा बढी पुण्य सञ्चित गर्न सकिन्छ ।
६) मृत्युलोकको तल माथि गहन अन्धकार व्याप्त छ । यो अन्धकारले इन्द्रियको चेतनालाई हर्दछ । हे राजन ! यो रहस्य बुझ र यस प्रकार जीवन व्यतीत गर कि त्यो अन्धकारले तिम्रो चेतनालाई प्रभावित गर्न नसकोस् ।
७) जो व्यक्ति बुद्धि, धर्म, ज्ञान र आयुमा ठूलाको आदर गर्दछ, तिनलाई प्रसन्न पारेर गर्न योग्य र अयोग्य कर्मबारे सोधपुछ गर्छ, ऊ कहिल्यै पनि कर्तव्यको क्षेत्रमा भ्रमित हुँदैन ।
८) मानिसले हिंसा नगरिकन अर्थको प्राप्ति गर्नुपर्दछ ।
९) यस जगत्मा क्षमा नै वशीकरणको साधन हो । क्षमाबाट के पाइन्न ? जसको हातमा शान्तिरुपी तरबार छ दुर्जनले उसलाई केही गर्न सक्दैन ।
१०) संसारमा तीन मद छन्— विद्यामद, धनमद, कुलमद, अहङ्कारी पुरुषको बुद्धिलाई यिनले भ्रष्ट गर्दछन् । तर सज्जन व्यक्तिलाई अमन दिन्छन् ।
साभारः ‘महापुरुषहरुका अमर वाणी’ पुस्तकबाट













