काठमाडौं । बहुपक्षीय कर्जादाता निकाय अन्तरराष्ट्रिय मुद्रा कोष ९आईएमएफ० ले विश्व आर्थिक वृद्धिको प्रक्षेपण यथावत् राख्ने भएको छ । हालै मात्रै अर्को बहुपक्षीय कर्जादाता निकाय विश्व बैंकले वृद्धिको प्रक्षेपणमा उच्च कटौती गरेको भएपनि कोषले भने अघिल्लो प्रक्षेपणलाई नै यथावत् राख्ने भएको हो ।
२०२३ मा विश्वको अर्थतन्त्र २ दशमलव ७ प्रतिशतले बढ्ने अपेक्षा गरिएको कोषकी प्रबन्ध निर्देशक क्रिष्टलिना जर्जेभाले भनेकी छिन् । तेलको भाउमा भएको वृद्धिको असर नदेखिएको अनि श्रम बजार सुदृढ नै रहेको भन्दै उनले कोषको वृद्धि प्रक्षेपण यथावत् राखिने बताएकी छिन् ।
अहिले पनि महँगी उच्च स्तरमै जिद्दी भएर बसेको छ । त्यसैले यो वर्ष विश्व अर्थतन्त्रका लागि अर्को कठिन वर्ष हुने उनले बताइन् । तर गत वर्ष देखिएको जस्तो एक पछि अर्को कटौतीको भने आशा नगर्न उनले भनेकी छिन् । २०२३ मा पनि वृद्धिदर भने सुस्त नै रहने वाशिङटन डीसीस्थित कोषको मुख्यालयमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले भनिन् । अहिले आर्थिक चित्रको थप सकारात्मक टुक्रा चाँहि उत्थानशिल श्रम बजार भएको उनको भनाइ छ ।
जबसम्म मानिसहरु रोजगार छन् महँगी उच्च नै भएपनि उनीहरुले खर्च गर्ने अनि यसले आर्थिक प्रदर्शनलाई टेवा दिने जर्जेभाले बताएकी छिन् । यो वर्ष विश्वको आर्थिक वृद्धिदरमा कुनै उल्लेख्य कमी आउने अपेक्षा कोषको नभएकोमा पनि उनले जोड दिएकी छिन् । ‘यो त राम्रै खबर हो नि’ होइन त रु, उनले भनेकी छन् ।
विश्वको आर्थिक वृद्धिदर पिँधमै पुगेर २०२३ को अन्त्यतिर वा २०२४ मा जाँदै गर्दा विस्तारै उक्स्नि थाल्ने आशा उनले व्यक्त गरेकी छिन् । चीनको अर्थतन्त्रबारे जर्जेभाले निकै आशा देखाएकी छिन् । गएको वर्ष चीनको अर्थतन्त्र निकै निराशाजनक रह्यो । तर यो वर्षको मध्यदेखि भने यसले पुनः आर्थिक वृद्धिदरमा योगदान दिन थाल्ने बताइएको छ । तर यो सबै बाटो परिवर्तन नगर्ने अनि शून्य कोभिडको नीति उल्ट्याउने योजनामा चीन अडिग भइरह्यो भने मात्रै हुनेछ ।
विश्वको सबैभन्दा ठूलो अर्थतन्त्र अमेरिकाले सुरक्षित अवतरण गर्न सक्ने अनुमान बढेको छ । अमेरिका प्राविधिक मन्दीमै धकेलियो भने पनि यो हलुका हुने बताइएको छ । ठूलो साइबर हमला, युक्रेनमा रुसको आक्रमण चर्किने खतरा जस्तै परमाणु हतियारकै प्रयोग आदि जस्ता अनिश्चियहरु भने रहेको जर्जेभा बताउँछिन् ।
ब्राजिल, पेरु र अन्य देशहरुमा बढ्दो सामाजिक अशान्ति र कसिलो आर्थिक अवस्थाको प्रभाव कस्तो हुन्छ भन्ने अनिश्चित छ । गएको वर्ष पनि सोच्दै नसोचेका कुरा दुई पटक भए । अहिले हामीहरु झट्का उन्मुख विश्वमा छौं । यो वर्ष पनि यस्ता खालका झट्का देखिए भने अचम्म नमान्दा हुन्छ ।
केही दिनअघि भने विश्व बैंकले यो वर्ष विश्व अर्थतन्त्र १ दशमलव ७ प्रतिशतले मात्रै बढ्ने बताएको थियो । यो वृद्धि तीन दशकयताकै सबैभन्दा कमजोर हुनेछ । यस अघि बैंकको अनुमान भन्दा यो १ दशमलव ३ प्रतिशत अंक कम हो । महँगी नियन्त्रण गर्न विश्वका कयौं केन्द्रीय बैंकहरुले मौद्रिक नीति कसिलो पारिरहेको अनि युक्रेनमाथि रुसको आक्रमण जारी रहँदा पनि वृद्धिको सम्भावना धूमिल बनेको बताइएको छ ।
पछिल्लो समय अमेरिका, यूरोजोन र चीन सबैमा कमी देखिएको छ । उच्च महँगी, महँगी नियन्त्रण गर्न चालिएको आक्रामक ब्याजदर वृद्धि र चीन, जापानलगायत कयौं देशमा कोरोना भाइरसको संक्रमण बल्झिएको अवस्थामा विश्व अर्थतन्त्र मन्दीमा धकेलिने भय बढेको बैंकले भनेको छ । महामारीका कारण देखिएको मन्दीबाट उब्रिएको तीन वर्षमै विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धिदर मन्दीमा फस्ने सम्भावना अति नजिक पुगेको विश्व बैंकले बताएको थियो । एजेन्सीहरु
