दार्चुला। सरकारले देशभरका तुइन विस्थापन गर्ने योजना ल्याएको सात वर्षभन्दा बढी भयो । तर, योजना कार्यान्वयनमा ल्याउन तीनै तहका सरकारले चासो नदिँदा सुदूरपश्चिमका विकट पहाडी जिल्लामा नागरिकहरु ज्यान जोखिममा राखेर तुइन प्रयोग गर्न बाध्य छन् । ६४ वर्षयता तुइनबाट खसेर दार्चुलामा मात्रै ६३ जनाभन्दा बढीको मृत्यु भइसकेको छ ।
दार्चुलाको व्यासमा तुइनबाट खसेर बिहीबार १० वर्षीय बालक महाकालीमा बेपत्ता भए । गत वर्ष पनि तुइनबाटै खसेर एक युवा महाकालीमा बेपत्ता भएका थिए । दार्चुलामा मात्रै तुइनबाट खसेर ६४ वर्षयता ६३ जनाको मृत्यु भइसकेको छ । यसमध्ये सबैभन्दा बढी व्यास गाउँपालिकाका छन् ।
डडेल्धुरा, बैतडी र दार्चुलामा ३० भन्दा बढी तुइन छन् । सरकारले तुइन विस्थापन गरी झोलुंगे पुल बनाउने भने पनि महाकाली नदीमा तुइनबाटै आवतजावत गर्नुपर्ने बाध्यता स्थानीय बासिन्दालाई छ । दार्चुला मात्रै होइन, पुल नभएकै कारण डडेल्धुरा र बैतडीमा पनि १३ जनाको ज्यान गइसकेको छ । सदरमुकाम खलंगासम्म आउन र भारत आउजाउ गर्न पनि तुइन प्रयोग गर्नैपर्ने बाध्यता छ ।
तुइन हटाउने योजना बनाए पनि कार्यान्वयनतर्फ कुनै पनि सरकारको ध्यान जाने गरेको छैन । न त बेपत्ता व्यक्तिहरुको खोजबिन र पीडित परिवारलाई राहतका लागि नै कसैले चासो दिएको छ ।
घरायसी सामानदेखि विकास निर्माणका सामान ओसारपसार गर्न पनि तुइन नभई हुँदैन । तर, तुइनबाट कतिखेर चिप्लेर ज्यान जाने हो, यहााका नागरिकलाई सधैं भय छ । अझ त्यसमाथि कति ठाउँमा त आउजाउका लागि तुइनसम्म छैन । ट्युबबाट जोखिमपूर्ण महाकाली तर्दा ज्यान गुमाउनेको संख्या अझै धैरै छ । बर्सेनि यो समस्या दोहोरिरहेको छ । तर सरकार मूकदर्शक बनिरहेको छ ।
