स्पेने– अफगानिस्तानको ह्वीलचेयर बास्केटबल टोलीका पूर्व कप्तान र दुई पटक युद्ध पीडित निलोफर बायतले तालिबानद्वारा अफगान महिलाहरूको लागि विश्वविद्यालय शिक्षामा प्रतिबन्धलाई ‘अत्याचार’को संज्ञा दिएकी छन् । उनले तालिबानको यो कदम महिलालाई समाजमा सास फेर्न वा अस्तित्वमा नपाउने पाइला भएको बताएकी छन् । तालिबान सत्तामा आएपछि अफगानिस्तानबाट भागेकी निलोफरले भारतीय समाचार एजेन्सी एएनआईसँगको एक विशेष अन्तर्वार्तामा उनले महिलाहरूलाई विश्वविद्यालयहरूमा जान अनुमति छैन र हामीले केटीहरूले विश्वविद्यालयहरूमा प्रवेश गरेको अब देख्न नपाउने बताइन् । त्यस्तै, तालिबान सत्तामा आएपछि अफगानिस्तानमा केटीका लागि विद्यालय बन्द भएको करिब डेढ वर्ष भइसकेको छ भने उनीहरु अहिले विश्वविद्यालय जान समेत रोक लगाइएको छ ।
उनिहरुले ल्याइएको महिलाको लागि नयाँ नियम तथा नयाँ प्रतिबन्धको कारण सास फेर्न गाह्रो भएको र महिलाको अस्तित्व समाजमा रहन नदिनु रहेको बताइन् । यसअघि, मंगलबार, अफगानिस्तानका तालिबान शासकहरूले राष्ट्रव्यापी महिलाहरूको लागि विश्वविद्यालय शिक्षामा प्रतिबन्ध लगाएका थिए, जसले मानवअधिकारमा उल्लंघन भएको भन्दै धेरै देशले निन्दा गरेका छन्। गत वर्ष सत्ता कब्जा गर्दा नरम शासन गर्ने वाचा गरे तापनि तालिबानले अन्तर्राष्ट्रिय आक्रोशलाई बेवास्ता गर्दै महिलाको जीवनका सबै पक्षहरूमा प्रतिबन्ध लगाएको छ।
उनले भनिन्, “हामी सबैलाई थाहा छ तालिबान कहिल्यै परिवर्तन हुँदैन। संसारभरि, मानिसहरूले बुझ्छन् कि तिनीहरू परिवर्तन हुँदैनन्। तिनीहरू उही आतंकवादी हुन् जुन तिनीहरू २५ वर्ष पहिले थिए।” उनि भन्छिन्, ‘अवश्य पनि, एक महिलाको रूपमा, म अफगानिस्तानमा सुरक्षित थिइन। तालिबान आएपछि मैले अफगानिस्तान छोड्ने निर्णय गरें। घर नभएको एक वर्ष भयो । मैले सबै कुरा छोडेर आफ्नो ज्यान बचाएँ । ’
सन् १९९० को दशकको उत्तरार्धमा तालिबान सत्तामा हुँदा बायत दुई वर्षकी थिइन् । त्यतिबेला उनको घरमा रकेट प्रहार भएको थियो। उक्त आक्रमणमा उनको भाइको मृत्यु भयो भने उनका बुबाले खुट्टा गुमाउन पुगे । यो घटनाले निलोफरको जीवनमा परिवर्तन ल्यायो र तालिबानले अफगान बास्केटबलरहरूमा प्रारम्भिक प्रभाव छोड्यो। वर्षौं पछि, युवतीले ह्वीलचेयरमा बास्केटबल अभ्यास गर्न थालिन् र आफ्नो देशको राष्ट्रिय टोलीमा उत्कृष्ट खेलाडीहरू मध्ये एक भइन्। तालिवान पुन: सत्तामा फर्किएपछि उनलाई १८ अगस्ट २०२१ मा अफगानिस्तान छोड्न बाध्य पारियो र उनी स्पेन पुगिन्। एजेन्सीकाे सहयाेगमा
