संसदको ठूलो दल नेपाली कांग्रेस भएपनि कांग्रेससँग एक्लै सरकार सञ्चालन गर्नसक्ने बहुमत छैन । संसदमा कुनैपनि दलले एकल बहुमत प्राप्त नगर्दा अन्य दलसँग मिलेर सरकार चलाउनु पर्ने दलहरुको बाध्यता छ । जसका कारण संसदको तेस्रो शक्ति नेकपा माओवादी केन्द्रले संसदको पहिलो र दोस्रो दल कांग्रेस र एमालेलाई पालैपालो उपयोग गरेर सत्ताको नेतृत्व गरिरहेको छ ।
दलहरुको अस्थिर चरित्रका कारण सरकार गठन भएको १६ महिनाको अवधिमा मात्रै तीन पटक समीकरण फेरबदल भइसकेको छ । अझ समीकरणमा स–साना दलहरु निर्णायक बनिदिदा ठूला दलहरुलाई सरकार टिकाउनै मुश्किल परेको छ । यस्तो अवस्थामा राजनीतिक स्थायित्वका लागि संसदका दुई ठूला शक्ति मिल्नुपर्ने राजनीतिक वृतमा चर्चा सुरु भएको छ । संसदमा अहिले ८८ सिट रहेको कांग्रेस र ७६ सिट रहेको एमाले मिल्दा १६४ सिट सहितको स्पष्ट बहुमत पुग्ने हुदा राजनीतिक स्थायित्वका लागि कांग्रेस–एमालेको सरकारको बन्नुपर्ने कांग्रेस नेताहरु बताउन थालेका छन् ।
कांग्रेसका मुख्यगरी इतर समूहका शेखर कोइराला, गगन थापा लगायतका नेताहरु कांग्रेस–एमाले मिल्नुपर्ने बारम्बार बोल्दै आएका छन् । यता, समीकरणमा सहभागी ठूलो दल नेकपा एमाले पनि कांग्रेससँग निषेधको राजनीति नरहेको बताउदै आएको छ । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले फेरि अर्को उथलपुथल गर्नतिर अग्रसर रहे एमालेपनि कांग्रेससँग गएर मिल्न कुनै समय लाग्दैन । निर्वाचन प्रणाली बदल्ने विषयमा, संघियतालाई खर्चिलो र बोजिलो नबनाउने विषय लगायत अन्य राजनीतिक मुद्दामा एमाले–कांग्रेस छलफलमा जुट्नुपर्ने एमाले नेताहरुको समेत बुझाइ छ ।
कांग्रेस र एमाले दुबै एकअर्कोका मुख्य प्रतिस्पर्धी दल हुन् । त्यसैले, कांग्रेस–एमाले दुबै एउटै कित्तामा उभिन त्यति सहज देखिदैन । त्यसैको फाइदा उठाउदै अहिले प्रधामन्त्री दाहाल सत्ताको नेतृत्व गरिरहेका छन् भने दलहरुपनि सत्ताका निम्ति माओवादी केन्द्रलाई बोकेर हिड्न पर्ने अवस्थामा छन् । स–साना दलहरुको धम्की र प्रधानमन्त्री दाहालको उथलपुथल चरित्रका कारण अब कांग्रेस–एमाले मिल्नु पर्ने राजनीतिका जानकारहरुको भनाइ छ । कांग्रेस–माओवादी, एमाले–माओवादी मिलेर सरकार चलाइसकेको अवस्थामा अब कांग्रेस–एमाले मिल्नपर्छ भन्ने तर्क अधिकांशले अघि सारेका छन् ।
कांग्रेस–एमालेको सहकार्यका विषयमा शिर्ष तहमै समेत गोप्य छलफलहरु भएका छन । अहिलेको सत्ता गठबन्धनको विकल्पका रुपमा कांग्रेस र एमाले छलफलमै रहेको भन्दै जुनसुकै बेला मिल्न सक्ने संकेत प्रधानमन्त्री दाहालले समेत पाइसकेको कतिपयको भनाइ छ । प्रतिपक्षी दल कांग्रेसको सत्ता उन्मुख एमालेसँगको कांग्रेस नेताहरुको छलफलका कारण कांग्रेस–एमालेसहितको समीकरण नबन्ला भन्न सकिन्न ।
