पोखरा – पोखराको फेवाताल किनारमा ६७ वर्ष अघि निर्माण गरिएको रत्न मन्दिर दरवार आज गणतन्त्र दिवसको अवसर पारेर सर्वसाधारणका लागि खुल्ला गरिएको छ ।
गणतन्त्र स्थापनाको १५ वर्ष पूरा भएका अवसर पारेर पोखरेलीको वर्षौंदेखिको रत्नमन्दिर हेर्ने चाहना आज पूरा भएको हो । राजा महेन्द्रले रानी रत्नका लागि उपहार स्वरुप निर्माण गरेको उक्त दरबार हेर्नका लागि सोमबार बिहानैदेखि सर्वसाधारणको भीड लागेको थियो ।
वि.स.२०१३ सालमा निर्माण गरिएको उक्त दरवार २०६५ सालमा गणतन्त्र स्थापना भएपछि नेपाल ट्रष्टको नाममा रहेका छ । गणतन्त्रपछि रत्नमन्दिर खुल्ने विषयले पटकपटक चर्चा पाए पनि यो कार्यान्वयनमा आउन सकेको थिएन ।
१ सय ७४ रोपनी क्षेत्रफलमा फैलिएको रत्नमन्दिर दरवारको प्रयोग विगतमा राजारानी, दरबारका विशिष्ट पाहुना पोखरा आउँदा बस्नुका साथै राजकीय निमन्त्रणामा आएका अतिविशिष्ट पाहुना बस्ने स्थलका रुपमा लिइन्थ्यो ।
दरबार क्षेत्रमा साना–ठूला गरी १० वटा भवन छन् । मुख्य भवनमा राजा–रानीको सयन कक्ष, पाहुना कक्ष, डाइनिङ हलसहित ११ वटा कोठा रहेको नेपाल ट्रष्टको कार्यालयले जनाएको छ । दरबार परिसरमा फेवाताल र फेवावारीको रानीवन अवलोकन गर्न बनाइएको ताल घर पनि छ । रत्न मन्दिरमा चीनका प्रधानमन्त्री, बेलायती महारानीलगायत विशिष्ट पाहुनाको आगमन र बास भएको इतिहास छ ।
रत्न मन्दिर दरबार परिसर डुल्न अब कुनै रोकतोक हुने छैन । तर, कुनै पनि भवनमा भित्र प्रवेश गर्न पाइने छैन । दरबार परिसर डुल्न नेपालीले एक सय रुपैयाँ र विदेशीले एक हजार रुपैयाँ शुल्क तिर्नु पर्नेछ । खुल्ला भएसँगै रत्नमन्दिर भित्र आज हुलकाहुल पोखरेली सर्वसाधारण भित्रै पसेर फोटो र सेल्फी लिन व्यस्त देखिन्थे ।
नेपाल सरकारका पर्यटन, संस्कृति तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री सुदन किरातीले सोमबार एक कार्यक्रमका बीच औपचारिक रुपमा सर्वसाधारणका लागि रत्नमन्दिर खुल्ला गरेका हुन् । गणतन्त्र स्थापनापछि राजा वीरेन्द्र र राज परिवारका नाममा भएका सम्पूर्ण सम्पत्ति नेपाल ट्रष्टका नाममा ल्याउने सरकारी निर्णयपछि यो नेपाल ट्रष्टको स्वामित्वमा छ । तत्कालीन राजपरिवारका नारायणहिटीलगायतका दरबार गणतन्त्र आएपछि खुला भए पनि रत्नमन्दिर नखुल्दा पोखराका पर्यटन व्यवसायी तथा नागरिक समाजका व्यत्तिःहरुले निरन्तर खुलाउन माग गर्दै आएका थिए ।
कार्यक्रममा मन्त्री किरातीले गणतन्त्रको उपहारस्वरुप रत्नमन्दिर सर्वसाधारणका लागि खुला गरिएको बताए । पर्यटकीय नगरी पोखरामा रहेको यस ऐतिहासिक सम्पदाको संरक्षणसँगै प्रवद्र्धन गरी अधिकतम उपयोग गरिनुपर्नेमा उनले जोड दिए । विसं २०१३ मा निर्माण सुरु भई २०१५ सालमा निर्माण सम्पन्न भएको यो सम्पदालाई तत्कालीन समयको समाजसँग तुलना गरेर हेर्नुपर्ने उनको भनाइ छ ।
रत्नमन्दिर परिसर अवलोकनका लागि प्रत्येक हप्ताको सोमबारबाहेक बिहान १० देखि साँझ ५ बजेसम्म समय निर्धारण गरिएको छ । आइतबार बिहान १० बजेदेखि अपराह्न ३ बजेसम्म खुला रहने व्यवस्था मिलाइएको छ ।
स्वदेशी नागरिकका लागि रु एक सय र विदेशीका लागि रु एक हजार टिकट शुल्क तोकिएको छ भने विद्यार्थी, ज्येष्ठ नागरिक, अपाङ्गता भएका व्यक्तिका लागि रु ५० शुल्क निर्धारण गरिएको छ । कार्यालयको पूर्वस्वीकृति लिएर वृत्तचित्र तथा भिडियोग्राफी वापत प्रतिघण्टा रु पाँच हजार र व्यावसायिक भिडियोग्राफी वापत प्रतिघण्टा रु १० हजार शुल्क निर्धारण गरिएको छ ।रत्नमन्दिर खुला हुनुले पोखरामा थप पर्यटकीय गतिविधि बढ्ने र उनीहरूको बसाइ लम्ब्याउन योगदान पुग्ने पोखरा पर्यटन व्यवसायीहरु बताउँछन् ।
