काठमाडौँ । मानिसलाई चन्द्रमामा पुर्याउने दौड सुरु भएको छ । एलन मस्कको स्पेसएक्स पछि नासाले अब अर्बपति जेफ बेजोसको कम्पनी ब्लू ओरिजिनसँग ३।४ बिलियन डलरको नयाँ सम्झौता गरेको छ ।
मस्कको स्पेस एक्सले यसअघि नै नासासँग चन्द्रमा मिशनका लागि सम्झौता गरिसकेको छ । नासाले २०२१ मा नै स्पेसएक्ससँग २।९ बिलियन डलरको सम्झौता गरेको थियो ।
बेजोसको अन्तरिक्ष अन्वेषण कम्पनी ब्लू ओरिजिनले नै सम्झौताको पुष्टि गरेको हो । यो ठेक्का ‘आर्टेमिस भर्सेस मिसन’ अन्तर्गत प्रदान गरिएको हो । जुन नासाको महत्वाकांक्षी परियोजना हो । यो परियोजना मानिसलाई चन्द्रमामा पुर्याउने अभियानमा समर्पित रहेको छ । जसका कारण अमेरिकाका दुई ठूला कम्पनीबीच प्रतिस्पर्धा सुरु भएको छ ।
न्यूयोर्क टाइम्सको रिपोर्ट अनुसार नासाले ३।४ बिलियन डलरको बदलामा चन्द्रमा ल्यान्डर मागेको छ । जुन ५० फिटको अन्तरिक्षयानको हिस्सा हुनेछ । जसलाई ब्लू मुन भनिन्छ । मिशन २०२९ मा सुरु हुनेछ । यसमार्फत ४ जना अन्तरिक्ष यात्रीलाई चन्द्रमाको सतहमा अवतरण गरिनेछ ।
यसमार्फत नासाले चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवको खोजी गर्न चाहन्छ । यस सम्झौतामा नासाका अधिकारीहरुले चन्द्रमा मिशनलाई थप प्रतिस्पर्धी बनाउन ब्लू ओरिजिनसँग सम्झौता गरेको बताएका छन् । साथै नासाले कुनै एउटा मिशन असफल भएमा त्यसको ब्याकअप तयार गर्न दुई कम्पनिसँग सम्झौता गरेको स्पष्ट गरेको छ ।
चन्द्रमा पुग्न नासाका ४ मिसन
आर्टेमिस- १ चन्द्र मिशनको लागि नासा को एक परीक्षण उडान हो, जसमा कुनै पनि अन्तरिक्ष यात्री पठाइएको थिएन । यस उडानको साथ, वैज्ञानिकहरूको उद्देश्य चन्द्रमामा अन्तरिक्ष यात्रीहरूको लागि उपयुक्त अवस्था सुनिश्चित गर्नु थियो । यो मिसन अन्तर्गत, ओरियन क्रु क्याप्सुल नासाको एसएलएस मेगा रकेट मार्फत चन्द्रमाको धेरै नजिक पुग्नेछ, तर अवतरण हुनेछैन । अन्तरिक्ष यात्रीहरू सामान्यतया चालक दलको क्याप्सुलमा बस्छन्, तर यस पटक यो खाली थियो । यो मिसन २५ दिन ११ घण्टा ३६ मिनेटको थियो, त्यसपछि यो पृथ्वीमा फर्किएको थियो । अन्तरिक्षयानले कुल २० लाख ९२ हजार १४७ किलोमिटरको दूरी तय गरेको थियो ।
आर्टेमिस- २ मिसन अन्तर्गत, ओरियन क्याप्सुलले पृथ्वीबाट ४ अन्तरिक्ष यात्रीहरूलाई टाढा लैजानेछ, जहाँ मानिसहरू आजसम्म गएका छैनन् । यो १० दिने मिसन हुनेछ । जुन चन्द्रमाको नजिक भएर पृथ्वीमा फर्किनेछ । यस मिशन अन्तर्गत, अन्तरिक्ष यानको क्षमता परीक्षण गरिनेछ । यो मिशन २०२४ को नोभेम्बरमा हुने नासाले जनाएको छ ।
आर्टेमिस- ३ स् तेस्रो आर्टेमिस मिसन अन्तर्गत, दुई अन्तरिक्ष यात्रीहरूलाई चन्द्रमामा लगिनेछ । यसमा एक महिला हुनेछन् । यो मिसन ऐतिहासिक हुनेछ । यसको कारण यो छ कि यस मिसन मार्फत विश्वको पहिलो महिलाले चन्द्रमामा पाइला राख्ने छिन् । अन्तरिक्ष यात्रीहरू चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा एक हप्ता बस्नेछन् । नासाले २०२५ मा यो मिशन लन्च गर्ने जनाएको छ ।
आर्टेमिस- ४ मिसन मार्फत, नासाले दोस्रो पटक मानिसलाई चन्द्रमामा लैजानेछ । यस पटक चन्द्रमामा अन्तरिक्ष यात्रीहरुको बसाई धेरै दिन रहनेछ । पहिलो अश्वेत अन्तरिक्ष यात्री पनि यस अभियानमा संलग्न हुनेछन् । नासाले यो मिशन २०२८ को सेप्टेम्बरमा लन्च गर्ने योजनामा काम गरिरहेको छ ।
