दर्शवर्ष अघिसम्म पोखराकी शोभा गौतम भान्साका लागि खाद्य बस्तु किनमेल गर्न बजार जाँदा आफूले किन्ने खाद्य बस्तुको उपभोग्य मिति र मूल्य हेर्नुहुँदैनथ्यो ।
उपभोक्ता अधिकार सम्बन्धी सचेतनाका कार्यक्रममा जानेक्रमसँगै अहिले उहाँले जुनसुकै सामग्री उपभोग्य मिति र मूल्य हेरेर मात्र खरिद गर्नुहुन्छ । मलाईं विवाह गरेर आएको केही वर्षसम्म खाद्य बस्तुको मूल्य र मिति हेरेर किन्नु पर्छ भन्ने जानकारी नै थिएन्, बजारमा गएपछि धमाधम सामग्री खरिद गरेर घरमा ल्याउने गर्थे, गौतमले भन्नुभयो ‘केही वर्षदेखि जतिसुकै हतार भएपनि मूल्य र उपभोग्य मिति हेरेर मात्र सामग्री खरिद् गर्ने मेरो बानी नै बस्यो ।
विश्व उपभोक्ता अधिकार दिवसको अवसरमा पर्यटन तथा उद्योग कार्यालय कास्कीद्धारा शुक्रबार पोखराका आयोसजित उपभोक्ता सचेतना कार्यक्रमका गौतमले त्यस्तो कुरा राख्नुभएको हो । ‘हरेक उपभोक्ताले बजारमा सामान किन्न जाँदा प्याकेटमा लेखिएको मूल्य र उपभोग्य मिति मात्र हेरिदिने हो भने पनि गुणस्तरहीन बस्तु खरिदबाट जोगिन सकिन्छ ’ उहाँले भन्नुभयो ।
सचेतना कार्यक्रममा सहभागी हुमनाथ अधिकारीले बजारमा थुप्रै विकृति भएकाले सरकारी तवरबाट जतिसक्दो चाडो उपभोक्ता अदालत गठन गर्न सक्यौभने उपभोक्ताले राहतको महशुस गर्न सक्ने बताउनुभयो । राजमार्गका होटलहरुमा अझैपनि सडेगलेको परिकारहरु बिक्रीका लागि राखिने र त्यस्ता खानाले मानिस बिरामी पर्ने गरेको भनाई उहाँको छ ।
मानिसको जीवनसँग जोडिएको खाद्य बस्तु गुणस्तरीय भएनभएको बारेमा स्थानीयस्तरमै सचेतना र अनुगमनलाई प्रभावकारी बनाउन जरुरी भएको भनाई अधिकारीको छ । विद्यालयस्तरमै खाद्य सचेतना कार्यक्रम लिएर जान सक्यौं भने केही हदसम्म खाद्य सचेतना सफल हुने विश्वस उहाँको छ ।
उक्त कार्यक्रममा प्रमुख अतिथिको रुपमा बोल्दै गण्डकी प्रदेश उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्रालयका सचिव रामप्रसाद आचार्यले उपभोक्ता आफै सचेत भए भने मात्र बजार सुधार हुनुको साथै उपभोक्ता ठगिनबाट बच्न सक्ने बताउनुभयो ।
उद्योगी व्यवसायीसँग सहकार्य गरेर हरेक पसलमा मूल्यसूची खाख्ने र सचेतना तथा अनुगमन कार्यलाई दुर्गम गाउँसम्म पुर्याउन सक्यौ भने मात्र बजार सुधार्न सकिने भनाई उहाँको छ । सरकार कठोर रुपमा अगाडि वढ्दै गल्ती गर्ने व्यापारीलाई कडा कारवाही गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै सचिव आचार्यले सरकारको उदारताकै कारण उनीहरुले उपभोक्ता हितको एने नियमलाई सामान्य रुपमा हेरेको बताउनुभयो ।
सो अवसरमा खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण कार्यालय पोखराका प्रमुख शिवजी बरालले खाद्य स्वच्छता सम्बन्धी आधारपत्र प्रस्तुत गर्दै खाद्य अधिकार सम्बन्धी पुराना ऐन नियमलाई परिमार्जित गर्दै लानुपर्नेमा जोड दिनुभयो । बजारका होटल तथा रेष्टुरेण्टमा पाकेका सडेगलेका खाद्य परिकार मानवजीवनको लागि हानीकारक हुँदा त्यस्ता बस्तु खाँदा उपभोक्ता आफै सचेत हुनुपर्नेमा उहाँको जोड थियो ।
पर्यटन तथा उद्योग कार्यालय पोखरका प्रमुख शेषकान्त पौडेलले बस्तु तथा सेवा छनौट सम्बन्धी आधारपत्र प्रस्तुत गर्दै उपभोक्ता अधिकार सम्बन्धी ऐन नियम परिमार्जन गरी दोषीलाई ठाउँको ठाँउ कारवाही गर्न सक्ने कानून बनाइनु पर्नेमा जोड दिनुभयो ।
उपभोक्ता मञ्च गण्डकी प्रदेशका सहसचिव गिता आचार्यले बजार सरकारको नियन्त्रणमा नहुँदा आम उपभोक्ता ठगिने क्रम दिनप्रतिदिन बढेकाले त्यसतर्फ सरकारको ध्यान जान जरुरी भएको बताउनुभयो । अझैपनि अधिकाशं नेपाली नागरिक सचेत हुन सकेका छैनन, उनीहरुले बजारबाट गुणस्तरहीन सामग्री खरिद गरिरहेका छन् तर नियमन निकायको ध्यान नपुग्दा त्यस्ता समस्या अझै लामो समयसम्म रहने भनाई उहाँको छ ।
सो अवसरमा जिल्ला प्रशासन कार्यालय कास्कीका अधिकृत दीपक रेग्मी, पोखरा महानगरपालिकाका अधिकृत भरतराज पौडेल, पोखरा उद्योग वाणिज्य संघका उपाध्यक्ष उत्तममान बुद्धाचार्य, प्रदीप रेग्मी, ज्ञानबहादुर नेपाली, कानून व्यवसायी राजु अधिकारी, कमल पौडेल, दीपक परिया लगायतले महंगी नियन्त्रण र उपभोक्ता अधिकारलाई प्रभावकारी बनाइनुपर्नेमा जोड दिएका थिए ।
