काठमाडौं । ‘टिबेटियन ओरिजिनल ब्लड लेखिएको ज्याकेट लगाएर प्रदर्शनमा देखिएका तेञ्जिङ दावाको नागरिकता वैधता अहिले विवादको केन्द्र बनेको छ। नागरिकता सक्कली वा नक्कली भन्ने विषयमा ठोस निष्कर्ष ननिस्किए पनि प्रहरी अनुसन्धानको ढिलाइ र कागजातको अनिश्चितताले धेरै प्रश्न उठाएका छन्।
असोज २६ गते पक्राउ परेका दावामाथि ‘आपराधिक उपद्रव’ मुद्दा चलाइएको छ। उनी तिब्बती मूलका हुन् भन्ने दाबी सामाजिक सञ्जालमा फैलिँदै गर्दा प्रहरीले उनको नागरिकता र शैक्षिक प्रमाणपत्र बरामद गरेको थियो। अनुसन्धानका क्रममा उनले २०६३ चैत १० गते शनिबारका दिन काठमाडौं महानगरपालिका–६ बाट जारी गरिएको जन्मदर्ता प्रमाणपत्र पेश गरेको खुलेको छ। शनिबार सरकारी कार्यालय बन्द हुने हुँदा, यस्तो मितिमा जारी कागजात वैधानिक हो कि होइन भन्ने विषयमा प्रहरीकै ध्यान गएको छ।
काठमाडौं प्रहरी प्रमुख एसएसपी रमेश थापाका अनुसार, जन्मदर्ता र नागरिकता जारी प्रक्रिया सम्बन्धी विवरणका लागि प्रहरीले महानगरपालिका र जिल्ला प्रशासन कार्यालय दुवैसँग पत्राचार गरेको छ। तर, आइतबारसम्म कुनै आधिकारिक जवाफ नआएको बताइएको छ।
यसबीच, सामाजिक सञ्जाल र केही अनलाइन मिडियामा दावाले नागरिकता “खरिद गरेको” वा “झूटा विवरण दिएको” जस्ता दाबीहरू फैलिएका छन्। प्रहरीका अनुसार, यस्ता अफवाहले अनुसन्धानमा भ्रम सिर्जना गरेको छ। एसएसपी थापाले भने, “आवश्यक कागजातको परीक्षण भइरहेको छ, निष्कर्ष आउनुअघि अनुमान गर्नु गलत हुनेछ।”
तर, प्रश्न भने यथावत् छन् —
शनिबार जारी भएको जन्मदर्ता वैधानिक कसरी भयो ? नागरिकता सिफारिस गर्ने अधिकारी को थिए र प्रक्रिया पारदर्शी थियो ? आगलागीका कारण हराएका भनिएका कागजात पुनः फेला पर्न समय किन लागेको छर? यी सबै प्रश्नले दावाको नागरिकता विवादलाई केवल वैधानिक मुद्दा नभई राजनीतिक संवेदनशीलता र राज्य संयन्त्रको विश्वसनीयताको परीक्षणको रूपमा उभ्याएको छ। प्रहरीले भने छानबिन पूरा भएपछि मात्र निष्कर्ष सार्वजनिक गर्ने जनाएको छ। तर हालको ढिलासुस्ती र अफवाहको बजारले जनसाधारणमा अझै बढी शंका र जिज्ञासा बढाएको छ।
