काठमाडौँ- चिकित्सकहरूले गर्भावस्थामा महिलाले अपनाउने आहारबारे सचेत रहन आग्रह गरेका छन्। उनीहरूको भनाइअनुसार गर्भावस्थामा आमाको स्वास्थ्य र भ्रूणको विकास दुवैलाई सन्तुलित आहारले प्रत्यक्ष प्रभाव पार्छ।
गर्भावस्थाको पहिलो तीन महिनामा महिलाले अत्यधिक पौष्टिक तर सजिलै पच्ने खाना खानु आवश्यक हुन्छ। “यो समयमा भ्रूणको आधारभूत अंगहरूको विकास सुरु हुन्छ, त्यसैले फलफूल, हरियो सागसब्जी, दाल, दूध र अण्डा जस्ता प्रोटिनयुक्त पदार्थ अनिवार्य छन्।
दोस्रो त्रैमासिकदेखि गर्भवती महिलामा ऊर्जा आवश्यकता बढ्ने भएकाले कार्बोहाइड्रेट, प्रोटिन, भिटामिन र मिनरलयुक्त खाना पर्याप्त मात्रामा लिनुपर्ने चिकित्सकहरूको सुझाव छ। रातो मासु, माछा, सिमी, गेडागुडी, बीउ, बदाम तथा प्रशस्त पानी सेवन गर्न सिफारिस गरिन्छ।
नुन र चिनीमा सन्तुलन
गर्भावस्थामा धेरै नुन र चिनी प्रयोगले उच्च रक्तचाप, मधुमेह र पानी जम्ने समस्या (एडिमा) बढाउन सक्छ। त्यसैले स्वादअनुसार मात्रै प्रयोग गर्न चिकित्सकहरूको सुझाव छ।
जंक फूड र प्रशोधित खानेकुराबाट टाढा
फास्ट फूड, बोसोयुक्त, अत्यधिक मसालेदार तथा प्रशोधित खानेकुरा गर्भवती महिलाको स्वास्थ्यका लागि हानिकारक हुने विज्ञहरूको चेतावनी छ। यस्तो खाना बढी खाँदा पेट फुल्ने, अपच, अत्यधिक तौल बढ्ने जस्ता समस्या देखापर्न सक्छन्।
आयरन र क्याल्सियमको आवश्यकता
गर्भवती महिलालाई आयरनको कमी (रगतको कमी) हुन नदिन मासु, गेडागुडी, पालुंगो, केराउजस्ता आयरनयुक्त खाना लिनुपर्छ। साथै, हड्डी र दाँतको मजबुतीका लागि दूध, दही, चीजजस्ता क्याल्सियमयुक्त खानेकुरा आवश्यक हुन्छन्।
नियमित स्वास्थ्य परीक्षण
चिकित्सकहरूले गर्भवती महिलालाई महिनामा कम्तीमा एक पटक स्वास्थ्य परीक्षण गर्न, आवश्यक भए सप्लिमेन्ट लिन र नियमित व्यायाम गर्न सुझाव दिएका छन्। “गर्भावस्था जीवनको संवेदनशील अवस्था हो। सन्तुलित आहार, पर्याप्त आराम र मानसिक शान्तिले आमा र बच्चा दुवैको स्वास्थ्यलाई सुरक्षित राख्छ।”
