काठमाडौं- रातिको खाना पछि रगतमा चिनी (ग्लुकोज) को मात्रा अचानक बढ्न सक्ने भएकाले विशेष सतर्कता अपनाउनु आवश्यक हुन्छ, विशेषतः मधुमेह (डायबेटिज) भएका व्यक्तिहरूका लागि।
तर, सामान्य व्यक्तिका लागि पनि यो कुराले दीर्घकालीन स्वास्थ्यमा असर पार्न सक्छ। रातको खानापछि ग्लुकोज स्थिर राख्न के गर्न सकिन्छ त? विज्ञहरूका अनुसार तल उल्लेखित पाँच उपायहरू नियमित अपनाउँदा रगतमा ग्लुकोज सन्तुलनमा रहन सक्छ।
१. राति खाना खाएपछि हल्का हिँडडुल गर्नुहोस्
राति खाना खाएपछि केही समय घाम ताप्नु जस्तो असम्भव हुन्छ। तर १० देखि १५ मिनेट हल्का हिँडडुल गर्दा मात्र पनि शरीरले ग्लुकोजलाई राम्रोसँग प्रयोग गर्न सक्छ। यसले इन्सुलिनको प्रभावकारिता बढाउँछ र रक्तमा चिनीको मात्रा घटाउन सहयोग गर्छ। खाना खाएपछि सुत्नुअघि कोठा वरिपरि हिँड्नुस्। गह्रौं व्यायाम गर्नु हुँदैन, हल्का गतिमा हिँड्नु पर्याप्त हुन्छ।
२. प्रोटिनयुक्त खाना समावेश गर्नुहोस्
कार्बोहाइड्रेट मात्र बढी भएको खाना खाँदा रगतमा ग्लुकोज एक्कासी बढ्न सक्छ। त्यसैले रातको खानामा प्रोटिनयुक्त खाना समावेश गर्नु आवश्यक छ। प्रोटिनले ग्लुकोजको पाचन प्रक्रिया ढिलो गराउँछ, जसले गर्दा रक्तमा चिनी विस्तारै बढ्छ। दाल, मासु, अन्डा, दहीजस्ता प्रोटिनयुक्त वस्तु खानामा राख्न सकिन्छ।
३. सकरात्मक फाइबरयुक्त खाना रोज्नुहोस्
फाइबर (रेशायुक्त) खानाले शरीरमा कार्बोहाइड्रेटको पाचन प्रक्रिया धीमा बनाउँछ। यसले रक्तग्लुकोजको एक्कासी वृद्धिलाई रोक्दछ। रातिको लागि उपयुक्त फाइबरयुक्त खानाl सागसब्जी, काँचो स्याउ, सलाद गहुँको रोटी, ब्राउन राइस
४. तरो (प्लेन पानी) प्रशस्त पिउनुहोस्
पानी पिउँदा मेटाबोलिज्म सक्रिय रहन्छ र शरीरले ग्लुकोजलाई राम्रोसँग व्यवस्थापन गर्न सक्छ। राति खाना खाइसकेपछि एक-दुई गिलास तातो पानी पिउनाले पाचनमा सहयोग पुग्छ र रगतको चिनी पनि नियन्त्रणमा रहन्छ। चिसो पेय पदार्थ (जस्तो कि कोल्डड्रिंक) वा धेरै मिठो पेय पदार्थ नपिउनुहोस्। सादा पानी नै उपयुक्त हुन्छ।
५. रातिको खाना समयमै खानुहोस्
बेलुका ढिलो गरी खाना खानु र त्यसपछि तुरुन्त सुत्नुले रगतमा ग्लुकोजको मात्रा असन्तुलनमा पार्न सक्छ। शरीरलाई खानाबाट उत्पन्न ग्लुकोजलाई व्यवस्थापन गर्न समय आवश्यक हुन्छ। सुत्नुभन्दा कम्तीमा २ घण्टा अघिसम्म खाना खानु राम्रो। राति ८ बजेभित्र खाना खाइहाल्नु आदर्श मानिन्छ।
