गान्धी चर्खा चन्दाको लागि एक पटक उडिसाको गाउँमा गए, त्यहाँ उनको भाषण सकिएपछि एक बूढी स्त्री उभिइन् । उनको कपाल सेतो र कपडा फाटेका थिए । उनी गान्धीको नजिक जाना खोजिन् तब त्यहाँ रहेका स्वयंसेवकले उनलाई रोक्ने कोसिस गरे । तर उनी मानिन् र त्यो स्थानमा पुगिन् जहाँ बापू बसेका थिए ।
उनले गान्धीको खुट्टा छोइन् र आफ्नो साडीको छेउमा बाँधेको एउटा तामाको सिक्का निकालेर गान्धीको खुट्टामा राखिदिइन् । गान्धीले त्यो सिक्का टिपेर सम्हालेर राखे । चर्खा संघको चन्दाको रुपैयाँ जमनलाल बजाजसँग रहन्थ्यो । उनले गान्धीसँग त्यो सिक्काको बारेमा कुरा गरे तब गान्धीले त्यो सिक्का दिन अस्विकार गरे ।
जमनलाल बजाजले हाँस्दै गान्धीसँग भने, चर्खा संघको हजारौँ रुपैयाँ मसँग छ । फेरि तपाईंलाई त्यो तामाको सिक्का दिनको लागि ममाथि किन भरोसा छैन ? गान्धीले जवाफमा भने, यो तामाको सिक्का ती हजारौँ रुपैयाँभन्दा धेरै मूल्यवान छ । यदि कुनै व्यक्तिसँग लाख रुपैयाँ छ र उसले त्यसबाट एकदुर्ई हजार रुपैयाँ चन्दा दिन्छ भने त्यसले कुनै फरक पर्दैन । तर यो तामाको सिक्का त ती वृद्धाको सबथोक थियो । यसैले यो सिक्काको मूल्य हजारौँ रुपैयाँभन्दा धेरै छ ।
साभारः ‘प्रेरक प्रसङ्हरु’ पुस्तकबाट
