काठमाडौं । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलस्थित अध्यागमन कार्यालयमा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले भिजिट भिसा दुरुपयोग प्रकरणमा अनुसन्धान थालेपछि भिजिट भिसामा विदेशिने नेपालीको संख्या एक्कासी ३१.६० प्रतिशतले घटेको छ।
२०८२ जेठ ७ मा सहसचिव तीर्थराज भट्टराईलाई अख्तियारले नियन्त्रणमा लिएपछि १५ दिनभित्र ८,११४ जना नेपाली भिजिट भिसामा विदेश गएका थिए, जुन त्यसअघि १५ दिनको ११,८६१ को तुलनामा ३,७४७ ले कम हो।
मुख्य आरोप: अध्यागमन र मानव तस्करबीचको मिलेमतो
अख्तियारको प्रारम्भिक अनुसन्धान अनुसार, भिजिट भिसामा विदेश जान चाहनेसँग एजेन्टहरूले ठूलो रकम उठाएर अध्यागमन कर्मचारीमार्फत सजिलै पास गराउने मिलेमतो थियो। रकमको अंश कर्मचारीसम्म पुग्ने गरेको पाइएको छ।
गृह मन्त्रालयका सहसचिव भट्टराई र अन्य कर्मचारीविरुद्ध अनुसन्धान जारी छ। केही कर्मचारीको मोबाइल जाँचका लागि प्रयोगशालामा पठाइएको छ।
पूर्वका प्रकरणहरू:
२०८० कात्तिकमा दुई महिला नियन्त्रणमा आएपछि २२ जना अध्यागमन कर्मचारीविरुद्ध मुद्दा दायर
आरोप: सेटिङमार्फत महिला ४०–५० हजार, पुरुष १०–१५ हजार असुली
औसतमा एक कर्मचारीले प्रतिपटक ४०–५० हजार पाउने बयान
तथ्याङ्क: अध्यागमन बनाम यूएई स्रोत
सन् २०२४ मा अध्यागमन विभागका अनुसार २.७४ लाख नेपाली भिजिट भिसामा विदेश गएका
तर यूएई दूतावास अनुसार ४.३७ लाख नेपाली भिजिट भिसामा यूएई पुगे — अध्यागमनको तथ्याङ्कभन्दा १.५९ गुणा बढी
२०२३ र २०२२ मा पनि यस्तै ठूलो अन्तर देखिएको
मानव तस्करीको नयाँ प्रवृत्ति
थाइल्यान्ड, लाओस, म्यानमार, कम्बोडिया हुँदै अमेरिका वा युरोप पुर्याउने प्रलोभन
खाडीमा महिलालाई घरेलु कामदारका रूपमा भिजिट भिसामा लैजाने क्रम जारी
सरकारले रोक लगाए पनि मानव तस्कर सक्रिय
निष्कर्ष:
भिजिट भिसा प्रणाली मानव तस्कर र भ्रष्ट कर्मचारीको मिलेमतोबाट दुरुपयोग हुँदै आएको प्रमाण अख्तियारले उजागर गरेको छ। यसपछि संख्या घटेको देखिए पनि समस्या संरचनात्मक रूपमै समाधान गर्न आवश्यक देखिन्छ।
