काठमाडौं । नासाको पार्कर सोलार प्रोब डिसेम्बर २४ मा सूर्यको सबैभन्दा नजिक पुगेर इतिहास रचेको छ ।
क्रिसमसअघि पार्करले सूर्यबाट ६१ लाख किलोमिटर मात्रै पार गरेको थियो, अहिलेसम्म कुनै पनि यान सूर्यको यति नजिक पुगेको यो पहिलो घटना हो । तर, यस अवधिमा वैज्ञानिकहरूले यस अन्तरिक्ष यानसँग सम्पर्क गर्न नसक्दा नासाको चिन्ता बढेको थियो ।
तर शुक्रबार मध्यरातभन्दा ठीक अघि वैज्ञानिकहरूले पार्कर सोलार प्रोबबाट सङ्केत पाएको नासाले जनाएको छ । अर्थात्, नासाको यो अन्तरिक्ष यान सूर्यको सबैभन्दा नजिक पुग्न सफल भएको औपचारिक रूपमा पुष्टि भएको छ । नासाका अनुसार सौर्य सतहबाट ६१ लाख किलोमिटरको दूरीमा पुगेर पनि यो अनुसन्धान सुरक्षित रहेको र अन्तरिक्ष यानले सामान्य रूपमा काम गरिरहेको छ ।
कतिपयलाई ६१ लाख किलोमिटरको दूरी धेरै छ जस्तो लाग्ने भए पनि नासाका वैज्ञानिक डा निकोला फक्सले यसरी व्याख्या गरेकी छिन् , ‘यदि हाम्रो पृथ्वी र सूर्यबीच १ मिटरको दूरी छ भने पार्कर सुर्य भन्दा ४ सेन्टिमिटर मात्रै टाढा भएको छ, जुन ठूलो उपलब्धि हो ।
वास्तवमा, वैज्ञानिकहरूले आशा गरेका छन् कि अन्तरिक्ष यान सूर्यको बाहिरी वायुमण्डलबाट गुज्रने बित्तिकै यसले लामो समयदेखि चलिरहेका रहस्य समाधान गर्न सक्ने डाटा संकलन गर्नेछ ।
वैज्ञानिकहरू भन्छन् कि सूर्यको बायुमण्डल वास्तवमा धेरै तातो छ । सूर्यको सतहको तापक्रम करिब ६ हजार डिग्री सेल्सियस वा सोभन्दा बढी हुन्छ तर उसको बायुमण्डलबाट टाढा हुँदा लाखौं डिग्रीसम्म पुग्छ । वैज्ञानिकहरू जान्न चाहन्छन् सूर्यको बाहिरी वायुमण्डलको तापक्रम अर्थात् सोलार चक्र यति धेरै हुनुको कारण के हो ? यो मिसनले वैज्ञानिकहरूलाई सुर्यवाट निस्कने उर्जाको कारण जान्न खोजिरहेका छन ।
अर्थात् सौर्य वायुको प्रवाहलाई अझ राम्ररी बुझ्न मद्दत गर्नेछ । जब यी कणहरू पृथ्वीको चुम्बकीय क्षेत्रसँग सम्पर्कमा आउँछन्, आकाश उज्यालो हुन्छ, तर यसले मौसम सम्बन्धी समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ, जसले पावर ग्रिड, इलेक्ट्रोनिक्स र सञ्चार प्रणालीहरू ध्वस्त हुन सक्छ ।
पृथ्वीमा मानव जीवनका लागि सूर्य, यसको गतिविधि, अन्तरिक्षको मौसम, सौर्य वायुलाई बुझ्न निकै महत्त्वपूर्ण रहेको र नासाको पार्कर सोलार प्रोबमा यसको अध्ययनका लागि महत्त्वपूर्ण तथ्याङ्क उपलब्ध गराउने क्षमता रहेको वैज्ञानिकहरूको विश्वास छ ।
