काठमाडौं । कुनै पनि मुलुकको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सुरक्षाका दृष्टिले निकै संवेदनशील मानिन्छ । आतंकवाद, अन्तरदेशीय अपराध र अवैध तस्करीको सधैं जोखिम रहने भएकाले पनि सम्बन्धित मुलुकले विमानस्थलको सुरक्षालाई विशेष प्राथमिकता दिएका हुन्छन् । तर, नेपालको त्रिभुवन विमानस्थलको सुरक्षाका सवालमा सधैंभरि प्रश्नमात्र उठिरहे । अहिले झन् दुईवटा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल थपिएका बेला सुरक्षा जोखिम नियन्त्रण गर्ने चुनौती थपिएको छ ।
पुस ९ गते फ्लाई दुबईको उडानबाट काठमाडौं उत्रिएका सुडानी नागरिक मोहम्मद डाफल्ला त्रिभुवन विमानस्थलको भन्सारभित्रै १९ किलो सुनसहित पक्राउ परे । दुबईबाट सुडानीले नै पठाएको सुन बोकेर सुडानकै भरिया आएको यो पहिलोपटक थियो । विगतमा तेस्रो देशका नागरिक लागुऔषध तथा अवैध डलर तस्करीमा संलग्न हुँदै आएकामा यसपटक सुनसँग जोडिनु आफैंमा गम्भीर अनुसन्धानको विषय बनेको छ ।
त्यसो त त्रिभुवन विमानस्थलबाट सुन तस्करी नौलो होइन । २०७५ मा कर्मचारीकै मिलेमत्तोमा ३३ किलो सुन भित्रिएपछि केही समय तस्करीका घटना सुनिएनन् । कारण(तस्करको एउटा सन्जाल छिन्नभिन्न भएको थियो, भन्सार प्रशासनले पनि आलोचना र कारबाहीको डरले कडाइ गरेको थियो । केही समययता भने तस्करीको स्वरुप फेरिएको छ । गहनादेखि, झोल र अनेक स्वरुपमा सुन तस्करी भइरहेका छन् ।
पछिल्लो दुई वर्ष मात्रै ७० किलो सुन आएको तथ्यांक छ । अझ त्योभन्दा बढी डरलाग्दो रुपमा त्रिभुवन विमानस्थल लागुऔषधको सजिलो रुट बनिरहेको छ । प्रहरीका अनुसार पछिल्लो ३ वर्षमा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट कोकेन, सेतो हेरोइन र एमफेटामाइन बरामद भएका छन् ।
नेपालको विमानस्थलबाट हात्ती पनि छिराउन सक्छु भन्ने कुख्यात अपराधी चार्ल्स शोभराज १९ वर्ष कैद भोगेर स्वदेश फर्किसकेका छन् । सन् १९९९ मा त्रिभुवन विमानस्थलबाटै उडेको इन्डियन एयरलाइन्सको अपहरण काण्डले त त्यतिबेला नेपाली विमानस्थलको सुरक्षा व्यवस्थालाई लिएर विश्वभर आलोचना भएको थियो । तर विमानस्थलको सुरक्षा व्यवस्था सुधारिएको छैन । अब दुईवटा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल थपिए । भारतीय सीमाबाट सीमानजिकै रहेको रुपन्देहीको गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र पोखरा विमानस्थल अब नेपाल प्रवेश गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय नाका भएका छन् । त्रिभुवन विमानस्थलको सुरक्षा नेतृत्व डीआईजीले गरिररहेका छन् भने नयाँ दुवै विमानस्थलमा एसएसपीको नेतृत्वमा सुरक्षाकर्मी परिचालनको प्रस्ताव गरिएको छ ।
आन्तरिक सुरक्षाको सबैभन्दा जोखिमपूर्ण क्षेत्र भएकाले विश्वका अधिकांश मुलुकका अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको प्रवेशविन्दुमै कडाइ गर्छन् । तर नेपालको सन्दर्भमा भने ठीक उल्टो छ । नेपालबाट बाहिरिनेका लागि जााच गर्न प्रहरीको टोली छ भने नेपाल भित्रने विन्दुमा निजामती कर्मचारी छन् । जुन मुलुकलाई सुरक्षित बनाउने मापदण्डविपरीत भएको सुरक्षाविज्ञको बुझाइ छ ।
विकासका हिसाबले विमानस्थलको विस्तार जति सुखद छ, त्यसको संवेदनशीलता त्यसभन्दा बढी महत्त्वपूर्ण मानिन्छ । त्यसैले मुलुकलाई अन्तर्राष्ट्रिय अपराधको जोखिमबाट जोगाउन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको सुरक्षामा ध्यान दिनैपर्छ ।
