देशमा ब्रिटिश सरकारको शासन थियो । अँग्रेजको अत्याचारले सर्वत्र आतङ्क फैलाएको थियो । स्वतन्त्रताको लागि संघर्षको जन्म भर्खरै भएको थियो । बच्चा बच्चामा स्वतन्त्रताको आगो भड्किएको थियो ।
त्यस वेला धेरै चिसो फैलिरहेको थियो । एक अँग्रेज पुलिस अफिसरले एउटा निर्दाेष भारतीयसँग अभद्र व्यवहार गरिरहेको थियो । लगभग सात आठ वर्षको एउटा बालक उसको छेउमा उभिएर यो सब हेरिहेको थियो । उसले यताउता केही देखेन तुरुन्त एउटा ढुङ्गा टिप्यो र त्यो अँग्रेज पुलिस अफिसरलाई हान्यो । पुलिस अफिसरलाई चोट लाग्यो र उसलाई अस्पतालमा भर्ती गरियो ।
धेरै दौडधुप गरेपछि त्यो बालकलाई समातेर ल्याइयो । पुलिसले त्यो बालकलाई चिसो रातमा बाहिर रातभरी नाङ्गो बनाएर राख्ने सजाय दियो र निगरानीको लागि दुई जना चौकीदार नियुक्त गरियो ।
चिसोमा कम्बल ओढेर चौकीदार छिट्टै निदायो । आधार रातमा जब उसको निद्रा खुल्यो तब ऊ छक्क प¥यो, त्यो बालक त्यस्तो चिसो रातमा पनि उठ बस गरेर पसिना बगाइरहेको थियो ।
यो वीर र निडर बालकको नाम थियो, चन्द्रशेखर आजाद, जसले भारतीय स्वतन्त्रता संग्रामको इतिहासमा आफ्नो नाम इतिहासमा स्वर्ण अक्षरमा अंकित गराए ।
साभारः ‘प्रेरक प्रसङ्हरु’ पुस्तकबाट
