डिप्रेसन मूलत मानसिक समस्या भए पनि डिप्रेसन पैदा गराउने कारण भने मानसिक र शारीरिक दुवै कारणले निम्त्याउँछ । मानिसको कुष्ठा, चिन्ता, पीर, आकंक्षा जस्ता कुराले डिप्रेसन पैदा गर्छ ।
डिप्रेसनको लक्षण देखिएको लामो समयपछि मात्र हामीले थाहा पाउँछौ कि, मलाई डिप्रेसन भएको छ । यदि सुरुवाती अवस्थामै यसबारे थाहा पाउने होे भने उपचारमा पनि सजिलो हुन्छ । अझ सुरुवाती चरणमै थाहा पाउँदा दैनिक बानीव्यवहारमा परिवर्तन गर्नाले मात्र पनि डिप्रेसनबाट बच्न सकिन्छ ।
डिप्रेसनबाट बच्ने राम्रो विधी भनेको यसबारे खुलेर कुराकानी गर्नु । आफ्नो नियमित जिन्दगीमा सानोतिनो सुधार ल्याएर व्यवस्थित गरौ । आफू र आफ्नो शरीरका लागि समय दिनुपर्छ । यो कसरी गर्ने त, आउनुस चर्चा गरौं ।
१. डिप्रेसनमा परेका व्यक्तिहरुले यसबाट बाहिर निस्किनका लागि अप्ठ्यारो नमानी आफ्नो मनले खाएका प्रियजनहरुसँग नियमित सम्पर्कमा रहनुपर्छ । उनीहरुलाई खुलेर आफ्नो समस्याहरु सेयर गर्नुस र परिस्थितिसँग लड्नका लागि उनीहरुको मद्दत माग्नुपर्छ ।
२. स्वस्थकर र सन्तुलित खानपानबाट मन खुशी रहन्छ । यसैगरी डिप्रेसन हटाउने सबैभन्दा प्रभावकारी तरिका भनेको व्यायाम हो । हामीले व्यायाम गर्दा सेरोटोनिन र टेस्टोस्टेरोनजस्ता हार्मोनहरु रिलिज हुन्छन् जसले दिमागलई स्थिर गर्छ ।
३. आफूभित्रको भावना यदि अरु कसैसँग व्यक्त गर्न सकिँदैन भने कागज र कलम लिएर त्यसलाई अक्षरमा उतार्नुपर्छ । डायरी लेखेर मानिसहरु चमत्कारी ढङ्गबाट डिप्रेसनमुक्त भएको धेरै भेटिन्छ । आजको समयमा विभिन्न सामाजिक सञ्जालहरुमा पनि आफ्ना विचारहरु अभिव्यक्त गर्न सकिन्छ ।
४. असल साथीहरुले हाम्रो मुडलाई राम्रो बनाइराख्छन् । उनीहरुबाट हामीले आवश्यक सहानुभूति पनि प्राप्त गर्न सकिन्छ । असल साथीहरुसँग नजिक हुनुका अलावा नकारात्मक विचारले भरिएका व्यक्तिहरुसँग यतिबेला टाढा बस्नु आवश्यक छ । अन्यथा उनीहरुले हाम्रो मनोबल गिराउँछन् ।
५. यदि हामी पनि कार्यस्थलमा तनावयुक्त महसुस गरिन्छ भने आफ्नो जागिरबारे पुनर्विचार गर्नुपर्छ । हामीले यसको विकल्पमा अरु काम खोज्न सकिन्छ तर खाली भने बस्नु हुँदैन ।
६. भनिन्छ नियमितरुपमा विदा बस्ने व्यक्तिहरुको तुलनामा विदा कम बस्ने व्यक्तिहरु बढि तनावमा रहन्छन् । त्यसैले यदि लामो विदा पाइएन भने सप्ताहान्तमा नै कतै निस्कनुपर्छ । माहौल बदलिइरहँदा नकारात्मक विचारलाई टाढा राख्न मद्दत मिल्छ ।
७. आनन्दको निद्राले हामीलाई सकारात्मक ऊर्जाले भरिदिन्छ । दैनिक ७ वा ८ घन्टा सुत्ने व्यक्तिहरुमा डिप्रेसनको लक्षण कम देखिन्छ । त्यसैले व्यस्तताका बाबजुद पनि पर्याप्त मात्र सुत्ने गर्नुपर्छ ।
८. पुराना गल्तिहरु सम्झिने र त्यसमा पछुतो मान्ने गरियो भने झनै डिप्रेसन फसिनेछ । पुराना कुराहरु सोच्नुभन्दा आजमा केन्द्रित हुने गर्नुपर्छ । पुराना कुराहरु याद नओस् भन्नका लागि संगीतको सहारा पनि लिन सकिन्छ । संगीतमा मानिसको मुड बदल्ने र मनलाई अवसादबाट बाहिर निकाल्ने अद्भुत शक्ति हुन्छ ।
तर आफ्ना नजिकका आफन्त र साथीहरुसँग पनि आफ्ना कुराहरु सेयर गर्न सकिएन भने मनोचिकित्सकको सल्लाह अवश्य लिनुपर्छ ।
