१. कुण्डलिनी तिम्रो लागि एक निमन्त्रण हो । तिमीसँग भएको सबै समर्पित गर बाँकी केही नराख । तिमीसँग जति छ त्यही धेरै छ । तिम्रो यो शरीर ठूलो मेकानिजम हो । तर तिमी लक्ष्य नजिक आएपछि फर्किन्छौ । किनभने तिमीलाई आफ्नो परिश्रममाथि अस्था हुँदैन । तिमीले एक दिन परिवर्तन हुनु पर्ने नै छ , त्यसो भए आजलाई नै रोज । आजलाई नै साध्य गर, तिम्रो विजय हुनेछ । माता जगदम्बालाई जगाउन आफ्नो सम्पू्र्ण शक्ति र तागत लगाइदेऊ, तबसम्म जबसम्म सम्पूर्ण शक्ति एकत्रित भएर काम गर्दैन । जब स्पर्श हुन्छ तब विद्युतको तारबाट करेन्ट लागेझैँ गरी त्यही केन्द्रबाट एक शक्ति माथितिर दौडिन शुरु गर्नेछ, बल्दो प्रवाह झैँ त्यसको चारैतिर शीतलताको आभास पनि हुन्छ । त्यो रोकिने छैन त्यसैले बग्न दिनु पानी बगेझैँ । आफूलाई नदी बगिरहेझैँ पूर्णतः छोडिदिनु । नदीले सागरमै अर्थात् लक्ष्यमै पु¥याउने छ ।
२. आफूलाई पूर्ण समर्पणका साथ सम्पूर्ण शक्तिले दाउमा लगाउनु पर्दछ, जसरी युधिष्ठिरले केही बाँकी राखेनन् । पूर्ण समर्पणबाट उपलब्धी भयो । अब आफूलाई नयाँ सृष्टिका लागि तयार राख । नयाँ जन्मका लागि धैर्य चाहिन्छ, साहस र विश्वास चाहिन्छ । जब नयाँ जन्म हुन्छ । नयाँपनमा केही डर लाग्दछ, जसरी भर्खर जन्मिएको बच्चा नयाँ माहोल देखेर रुन्छ । आमाको गर्भ मै ऊ स्वतन्त्र थियो, निश्चिन्त थियो, केही गर्नुपर्दैनथ्यो । जब एक मर्दछ तब अर्काे जन्मिन्छ, बिऊ मर्छ र विरुवा जन्मिन्छ ।
३. योगमा दुई वस्तुको मिलन हुन्छ । एक वस्तु मुक्त पुरुष हो जसमा क्रिया शक्तिको पहिलो उन्मेष हुन्छ । दोस्रो वस्तु पर पुरुष हो जसमा पुगेर क्रियाशक्तिको विकास समाप्त हुन्छ । प्रथम, पुरुष जो मुक्त पुरुष हो त्यो जीवात्मा हो, दोस्रो पुरुष जो परमपुरुष हो त्यो परमात्मा हो । जीवात्मा र परमात्माको मिलन नै योग हो । जो पूर्ण योग हो त्यो परमात्माकार हुनु हो । त्यसैले योगमा क्रियाशक्तिद्वारा शक्ति जागरणको ज्यादै महत्व छ । योगमा नै क्रियायोग आउँछ । सहजयोग, ज्ञानयोग, भक्तियोग, हठयोग आदि योगका रुप हुन् ।
४. जीवको सृजनमा योग छ । विनाशमा, विकासमा योग छ । योग विना प्रवाह छैन, निर्माण छैन । जति जति क्रिया शक्तिको विकास हुन्छ त्यति त्यति योग स्थापित हुन्छ । योग अवस्था प्राप्त गर्नुको अर्थ हो परमात्मा भावको जागरण । क्रियामा मिलन छ । जड र चेतनाको यो मिलन नै योग हो ।
साभारः ‘महापुरुषहरुका अमर वाणी’ पुस्तकबाट
