इरानका पूर्व सर्वोच्च नेता आयातुल्लाह अली खामेनीको राजकीय अन्त्येष्टि सुरु भएसँगै राजधानी तेहरानमा लाखौं नागरिकको सहभागिता देखिएको छ। इरानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार शनिबारदेखि सुरु भएको ६ दिने अन्त्येष्टि कार्यक्रमको पहिलो दिन नै श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्न ठूलो जनसमूह ‘इमाम खुमेनी ग्रान्ड मुसल्ला’ मस्जिदमा भेला भएको थियो।
फेब्रुअरी २८ मा भएको आक्रमणमा ज्यान गुमाएका खामेनी र उनका परिवारका सदस्यहरूको पार्थिव शरीर इरानी राष्ट्रिय झन्डाले ढाकेर सार्वजनिक श्रद्धाञ्जलीका लागि राखिएको थियो। अन्तिम दर्शनका क्रममा उपस्थित सर्वसाधारण भावुक बनेका थिए भने समारोहभरि अमेरिका र इजरायलविरुद्ध चर्का नाराबाजी सुनिएको बताइएको छ।
प्रदर्शनकारीहरूले ‘अमेरिका मुर्दावाद’ र ‘इजरायलमाथि ईश्वरको कहर’ जस्ता नारा लगाउँदै बदलाको माग गरेका पोस्टर प्रदर्शन गरेका थिए। इरानी अधिकारीहरूले यो कार्यक्रम देशकै इतिहासमा सबैभन्दा ठूलो अन्त्येष्टि समारोहमध्ये एक हुन सक्ने बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार पूरै कार्यक्रममा करिब १ करोड ५० लाखदेखि २ करोडसम्म मानिस सहभागी हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
खामेनीको अन्तिम यात्रा जुलाई ६ मा तेहरानबाट सुरु हुने तालिका छ। त्यसपछि पार्थिव शरीरलाई कोम, इराकका नजफ र कर्बला हुँदै अन्ततः जुलाई ९ मा इरानको मशहदस्थित इमाम रजा दरगाह परिसरमा राजकीय सम्मानसहित समाधिस्थ गरिने कार्यक्रम तय गरिएको छ। उक्त दरगाह शिया मुस्लिम समुदायका लागि अत्यन्त पवित्र धार्मिक स्थल मानिन्छ।
यसैबीच, इरानले अमेरिकासँग जारी अप्रत्यक्ष वार्तालाई अस्थायी रूपमा स्थगित गरेको छ। साथै, अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा एजेन्सी ९आईएईए०का निरीक्षकहरूलाई फोर्डो, नतान्ज र इस्फहानस्थित प्रमुख आणविक केन्द्रहरूको निरीक्षण गर्न अनुमति नदिने निर्णय पनि गरेको जनाएको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भने मानवीय आधारमा इरानलाई अन्त्येष्टि सम्पन्न गर्न एक साताको समय दिइएको दाबी गर्दै त्यसपछि अमेरिकी प्रस्तावप्रति इरानले स्पष्ट निर्णय लिनुपर्ने बताएका छन्।
खामेनीको निधनपछि इरानको सुरक्षा र सैन्य रणनीतिमा पनि परिवर्तनको संकेत देखिएको विश्लेषण भइरहेको छ। नयाँ नेतृत्वमा तेहरानले क्षेत्रीय सुरक्षा नीति अझ कडा बनाउन सक्ने अनुमान गरिएको छ। भूराजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार इरानले विश्व ऊर्जा आपूर्तिको प्रमुख मार्ग मानिने होर्मुज जलडमरूमध्यलाई आफ्नो रणनीतिक दबाबको प्रमुख साधनका रूपमा प्रयोग गर्ने संकेत दिएको छ।
इरानको पछिल्लो सन्देशले क्षेत्रीय तनाव अझ बढ्न सक्ने चिन्ता अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा बढाएको छ।
