काठमाडौँ– विश्वका केही देशहरूमा क्रिप्टो कारोबार पूर्णतया अवैध छ । त्यसमा नेपाल पनि पर्छ । धेरै देशले बिटक्वाइन लगायतका क्रिप्टोकरेन्सीलाई डिजिटल सम्पत्तिको मान्यता पनि दिएका छ ।
तर वास्तवमा क्रिप्टोकरेन्सी भनेको के हो र यो नेपालमा किन अवैध मानिन्छ भन्ने प्रश्न कहिलेकाहीँ तपाईँको दिमागमा पनि आएको हुनसक्छ । आज हामी तपाई यसको बारेमा केही जानकारी दिँदै छौँ ।
के हो क्रिप्टोकरेन्सी ?
क्रिप्टोकरेन्सी एक विकेन्द्रित डिजिटल मुद्रा हो । क्रिप्टोकरेन्सीका बिटक्वाइन, इथेरेम, टिथर, एक्सआरपी, बिटक्वाइन क्यासलगायतका धेरै प्रकार प्रचलनमा छन् । क्रिप्टोकरेन्सीे डिसेन्ट्रललाइज मुद्रा भएकोले यो कसैको नियन्त्रण पनि हुँदैन ।
किन मानिँदैन नेपालमा वैध?
विश्व बजारमा क्रिप्टोकरेन्सीको प्रयोग तीव्र रूपमा भइरहेको छ । भारत र चीनले भने मान्यता दिइसक्दा नेपालमा भने पूर्ण प्रतिबन्ध गरिएको छ । नेपालमा डिजिटल करेन्सीको अध्ययन नै हुन सकेको छैन ।
क्रिप्टोकरेन्सीसम्बन्धी राष्ट्र बैंकले केही समय पहिले गरेको एक अध्ययन प्रतिवेदनले यसका विभिन्न जोखिम औँल्याउँदै कारोबारमा प्रतिबन्ध लगाउनु उपयुक्त भएको उल्लेख गरेको थियो ।
क्रिप्टोकरेन्सी कारोबारका लागि नेपालमा कानुनी ग्राह्य नभएको तथा नेपाल सरकारको जमानत प्राप्त नगरेको पनि नेपालमा यो वैध मानिएको छैन ।
उक्त प्रतिवेदनमा अनुसार क्रिप्टोकरेन्सीको प्रयोग बढ्दै गएमा त्यसको प्रभाव वित्तीय क्षेत्रमा पनि पर्ने उल्लेख गरेको छ ।
राष्ट्र बैङ्कको प्रतिवेदनअनुसार क्रिप्टोकरेन्सी प्रचलनमा आउँदा कुनै पनि देशमा मौद्रिक नीति कार्यान्वयनसम्बन्धी जोखिम उत्पन्न हुने सम्भावना रहन्छ ।
क्रिप्टोकरेन्सी कारोबारमा सहभागी हुने पक्षको पहिचान गोप्य रहने हुँदा विद्यमान ग्राहक पहिचान र सम्पत्ति शुद्धीकरण तथा आतङ्कवादी कार्यमा वित्तीय लगानी निवारणसम्बन्धी व्यवस्थाको पालनामा चुनौती थपिने राष्ट्र बैङ्कको प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ ।
