काठमाडौँ – शरीरमा कोलेस्ट्रोल बढ्न थालेको संकेतहरू यस्ता हुन्छन् जुन प्रायः सुरुवातमा गम्भीर लाग्दैनन्, तर समयमै नबुझे गम्भीर हृदय रोगको कारण बन्न सक्छ। यदि तपाईंको शरीरमा यस्ता संकेतहरू देखिन थालेका छन् भने, तुरुन्तै रक्त परीक्षण (Lipid Profile Test) गराउनु उपयुक्त हुन्छ।
हाम्रो खानपान र जीवनशैलीका कारण उच्च कोलेस्ट्रोलको समस्या सामान्य बन्दै गइरहेको छ। यो समस्या वृद्धवृद्धामा मात्र नभई अहिले युवाहरूमा पनि देखिन थालेको छ। समयमै कोलेस्ट्रोल नियन्त्रण गरिएन भने हृदयघातको जोखिम हुन्छ।
कोलेस्ट्रोलको स्तर पत्ता लगाउनको लागि, तपाईंले सामान्य रगत परीक्षण गराउनुपर्छ, किनभने यसको कुनै विशेष लक्षणहरू हुँदैनन्। यी संकेतहरू पहिचान गरेपछि, तुरुन्तै परीक्षण गर्नुपर्छ, ताकि कोलेस्ट्रोल समयमै नियन्त्रण गर्न सकियोस्।
कोलेस्ट्रोल बढेको संकेतहरू:
थकान र कमजोरी – यदि तपाईं कुनै विशेष कारण बिना शरीरमा निरन्तर थकान वा कमजोरी महसुस गर्नुहुन्छ भने, यो उच्च कोलेस्ट्रोलको संकेत हुन सक्छ। कोलेस्ट्रोलले रक्त प्रवाहमा अवरोध निम्त्याउँछ, जसको कारण शरीरलाई सही मात्रामा अक्सिजन प्राप्त हुँदैन र थकान हुन्छ।
छाती दुख्ने वा भारीपन – कोलेस्ट्रोल बढ्दा, धमनीहरू साँघुरो हुन्छन्, जसले गर्दा मुटुमा रगत पुग्न गाह्रो हुन्छ। यसले छातीमा दुखाइ, कसिलोपन वा भारीपन हुन सक्छ। यो एनजाइना वा हृदयघातको संकेत पनि हुन सक्छ, त्यसैले यसलाई बेवास्ता नगर्नुहोस्।
खुट्टामा दुखाइ वा क्र्याम्प – कोलेस्ट्रोलको कारण खुट्टाको धमनीहरू अवरुद्ध हुँदा, खुट्टामा दुखाइ, सुन्निने वा क्र्याम्प हुन सक्छ, विशेष गरी हिँड्दा वा सिँढी चढ्दा। यसलाई परिधीय धमनी रोग (PAD) को लक्षण मानिन्छ।
सास फेर्न गाह्रो हुने – उच्च कोलेस्ट्रोलको कारण, मुटुले रगत पम्प गर्न बढी काम गर्नुपर्छ, जसले गर्दा सास फेर्न गाह्रो हुन सक्छ। यदि तपाईंलाई सामान्य काम गर्दा पनि सास फेर्न समस्या भइरहेको छ भने, तुरुन्तै डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।
छालामा पहेँलो दाग – कोलेस्ट्रोल बढ्दा, छालामा पहेँलो दाग वा गाँठो देखा पर्न सक्छ, जसलाई xanthomas भनिन्छ। यी सामान्यतया आँखा वरिपरि, हात वा खुट्टामा देखा पर्छन् र उच्च कोलेस्ट्रोललाई संकेत गर्छन्।
चक्कर लाग्ने वा टाउको दुख्ने – धमनीहरूमा अवरोधका कारण, मस्तिष्कमा सही मात्रामा रगत पुग्न सक्दैन, जसले गर्दा चक्कर लाग्ने, टाउको दुख्ने वा कमजोर स्मरणशक्ति हुन सक्छ।
रगत परीक्षण किन आवश्यक छ ?
यदि कोलेस्ट्रोल बढेको लक्षण देखा परेमा, तुरुन्तै लिपिड प्रोफाइल परीक्षण गर्नुपर्छ। यस परीक्षणमा, शरीरमा HDL (राम्रो कोलेस्ट्रोल), LDL (खराब कोलेस्ट्रोल), ट्राइग्लिसराइड्स र कुल कोलेस्ट्रोल जाँच गरिन्छ।
