रासबिहारी बोसको नाम कसलाई थाहा छैन । भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलनसँग अनन्य रुपमा जोडिएका रासबिहारी बोस त्यस बेला जापानमा निर्वासित जीवन बिताइरहेका थिए । जापानमा दक्षिणपश्चिमतिर मुख फर्काएर सुत्नुलाई राम्रो मानिदैनथ्यो ।
तर रासविहार बोस जति दिन थापानमा बसे, सदा दक्षिणपश्चिम दिशामा मुख फर्काएर सुते । जब उनको एक जापानी साथीले उनलाई यसको कारण सोधे तब उनले जवाफ दिए, साथी ! तिम्रो देशको दक्षिणपश्चिम दिशामा नै मेरो मातृभूमि भारत छ ।
यो दिशामा मुख फर्काएर सुत्दा मलाई रातभरि आफ्नी आमाको काखमा सुतेझैँ लाग्छ । ब्यूँझँदा मैले आफ्नी प्यारी मातृभूमिलाई पाउन सक्दिनँ, तर सुतेको बेलामा पाउँछु ।
उनको कुरा सुनेर सबै साथी मातृभूमिप्रति उनको श्रद्धाको प्रशंसा नगरी बस्न सकेनन् ।
साभारः ‘प्रेरक प्रसङ्हरु’ पुस्तकबाट
