काठमाडौं- शिशुले जन्मेको छ महिनासम्म पूर्ण स्तनपान गर्न पाउनु उसको अधिकार हो । आफ्नो सन्तानलाई स्तनपान गराउन पाउने अधिकार प्रत्येक आमालाई छ ।
नवजात शिशु जन्मिएको एक घण्टाभित्र नै आमाको पहिलो पहेँलो (बिगौती) दूध खुवाउनुपर्दछ । पहेँलो दूधले खोप सरह शिशुलाई रोगबाट बचाउँछ । साथै रोगसँग लड्न सक्ने क्षमता बढाउँछ ।
परिवार र राज्यले आमा र शिशुको हक सुनिश्चित गर्नु पर्दछ । पहिलो पटक बच्चालाई स्तनपान गराउँदा आमाले केही चीजहरू दिमागमा राख्नु आवश्यक छ। सही जानकारीले तपाई र तपाईँको बच्चालाई स्वस्थ राख्न सक्छ।
पानी पिउनुहोस्: स्तनपानको समयमा आफैलाई हाइड्रेटेड राख्नुहोस् । पर्याप्त पानी पिउनुहोस् ताकि दूधको मात्रा कायम रहन र तपाईँ स्वस्थ रहनुहोस्।
मनतातो पानीले धुनुहोस्: मनतातो पानीले आफ्नो स्तनलाई बिस्तारै धुनुहोस्। साबुन प्रयोग नगर्नुहोस् किनकि यसले छालालाई सुख्खा पार्न सक्छ र निप्पललाई क्षति पुर्याउँछ।
निप्पल सफा गर्ने: निप्पल र यसको वरपरको भागलाई सफा कपडा वा नरम तौलियाले हल्का रूपमा पुछ्नुहोस्। यसले फोहोर र अवशेष हटाउनेछ।
आरामदायक ब्रा लगाउनुहोस्: सफा र आरामदायी ब्रा लगाउनुहोस् जुन राम्रोसँग फिट हुन्छ। यसले स्तनहरूलाई समर्थन प्रदान गर्नेछ र हावाको प्रवाह राम्रो हुनेछ। यो पनि दैनिक ब्रा धुने र परिवर्तन गर्न महत्त्वपूर्ण छ।
धैर्य गर्नुहोस्: सुरुमा धैर्य हुनु धेरै महत्त्वपूर्ण छ। बच्चालाई राम्रोसँग दूध पिउन सिक्न केही समय लाग्न सक्छ। उसलाई मायालु ढंगले सिकाउनुहोस् र प्रोत्साहन दिनुहोस्।
सही स्थिति: बच्चालाई सही स्थितिमा समात्नुहोस्। उसको टाउको र शरीर सीधा रेखामा हुनुपर्छ ताकि उसले आरामसँग दूध पिउन सक्छ। बच्चाको मुख निप्पलको अगाडि हुनुपर्छ र उसले यसलाई राम्ररी समात्न सक्छ।
